Moord op Gandhi leverde Congrespartij veel zetels op; Janata Dal en BJP gehinderd door golf van sympathie voor Congrespartij

NEW DELHI, 18 JUNI. “De grootste democratie ter wereld heeft na langdurige weeen de muis van een onmachtig parlement gebaard”. Aldus kenschetste The Times of India het resultaat van de langste, warmste en bloedigste verkiezingen in de Indiase geschiedenis, die dit weekeinde werden afgesloten.

Na de val van de minderheidsregering in maart, zag presidenVenkataraman zich gedwongen om verkiezingen uit te roepen voor een periode waarin de temperaturen tot boven de vijftig graden plegen te stijgen voordat de moessonregens in alle hevigheid losbarsten. Tot overmaat van ramp waren de verkiezingen nog maar net begonnen of ex-premier Rajiv Gandhi werd vermoord bij een bomaanslag bij Madras, waardoor de campagne nog eens een maand langer duurde.

De verkiezingen namen hierdoor een geheel onverwachte wending. In plaats van de omstredm-tempel bij Ayodhya en het al even controversiele plan om banen te reserveren voor de lagere kasten werd het belangrijkste thema plotseling de politieke instabiliteit in het land, die bovenal werd weerspiegeld door de tragische dood van de leider van de Congrespartij maar ook door de gewelddadige dood van 200 mensen tijdens de verkiezingscampagne.

De resultaten van de verkiezingen zijn nog steeds niet volledig binnen, maar de eersteuk is dat Gandhi's dood de partij meer stemmen heeft opgeleverd dan ze zou hebben gekregen wanneer de ex-premier in leven zou zijn gebleven.

Vergeleken met staten waar al werd gestemd voor de moord op Gandhi kreeg de Congrespartij naderhand 14 procent meer stemmen. Dat is een verschil dat onder het Indiase kiesstelsel, waarbij degene wint die de meeste stemmen krijgt, net de doorslag kan geven. In de zuidelijke deelstaat Kerala deed een coalitie onder leiding van de Congrespartij het maaee procent beter, maar ze won desondanks en zal nu de regering in Kerala vormen. Ditzelfde verschijnsel deed zich ook in andere deelstaten voor, waardoor de Congrespartij in het nieuwe federale parlement verreweg de grootste partij zal zijn.

Indien Gandhi in leven was gebleven, had de Congrespartij vermoedelijk om die positie moeten strijden met de hindoestische BJP.

De golf van sympathie voor de Congrespartij is er zo verantwoordl voor geweest dat de zogeheten 'tempelgolf' die in het voordeel van de BJP werkte en de 'factor van de kaste'

waarop de Janata Dal van ex-premier V.P. Singh haar hoop had gevestigd werden geneutraliseerd. Van beide partijen heeft de Janata Dal de zwaarst klappen opgelopen omdat haar de wind uit de zeilen werd genomen door de Congrespartij en de BJP. Ook kleinere partijen, die zich richtten op de lagere kasten en op de moslims, reden Janata Dal in de wielen, in het bijzonder de 'Bahujan Samaj Party' van Kanshi Ram en de 'Samajwadi Janata Party' van emissionaire premier Chandra Shekhar.

De Janata Dal zal nu slechts een meerderheid hebben in de deelstaat Bihar, waar de minister-president, 'Lalloo'

Prasadhas, alle geoorloofde en niet geoorloofde middelen gebruikte om aan de macht te blijven in deze armste meest door misdaad aangetaste deelstaat van India. Terwijl de partij in 1989 nog de op een na grootste partij van het land was en met hulp van het Linkse Front en de BJP in staat was om een regering te vormen, is z ternauwernood de derde partij gebleven met slechts 34 zetels op het moment dat driekwart van de stemmen was geteld.

Ondanks de sympathiegolf voor de Congrespartij is de BJP nu duidelijk de tweede partij van het land. Dit is des te opmerkelijker gezien het feit dat de partij voor 1989 nog maar twee zetels behaalde. Dit aantal steeg in 1989 spectaculair tot 86. Nu zullen het er vermoedelijk 115 worden. Als men niet naar de zetels kijkt maar naar de bee stemmenpercentages is het succes van de BJP nog indrukwekkender. De BJP kon deze keer rekenen op 23 procent van de uitgebrachte stemmen, vergeleken met 13 procent in 1989. Omdat de andere partijen elkaar stemmen afpikten, won de Congrespartij echter in veel gevallen met een zeer geringe meerderheid.

In veel deelstaten, zoals Karnataka, West-Bengalen en Andhra Pradesh was de verbetering van de BJP onvoldoende om die staten te winnen. Maar in Gujerat en in het belangrijke Uttar Pradesh wonnen zl. Het ziet er naar uit dat de BJP nu de regering zal vormen in deze sleuteldeelstaat. In Uttar Pradesh ligt ook Ayodhya, waar de hindoes een moskee willen afbreken die volgens hen is gebouwd op een plek waar eens een oude tempel voor de god Ram stond. Het afbreken van deze moskee en de wederopbouw van de temepel vormde een van de belangrijkste verkiezingsbeloftes van de BJP. Als er eenmaal een nieuwe regering onder leiding van de Congrespartij in New Delhi aan het bewind is, kan de volgende beginnen: die tussen een deelstaatregering die de afbraak wil van een moskee en een federale regering die dat niet kan toestaan als het haar principes en haar eigen geloofwaardigheid serieus neemt.