Maltote

Teneinde de Nederlanders, uiteraard om hun eigen bestwil, nog afhankelijker te maken van de staat en zijn bureaucratie dan ze nu reeds zijn, drijft staatssecretaris Simons de verplichte zorgverzekering met socialistisch elan door ons parlement. Af en toe ontwaakt daar een gevoel van onbehagen over bekrompen etatisme. Dat mag ook wel want er ontstaat strijdigheid met het Europees Recht dat de burger aan het bevrijden is uit de kluisters van de huidige obsolete staatsgrenzen. De Eerste Kamer der Staten Generaal dwong de bewindsman na te gaan of zijn wetgeving wel in overeenstemming is met het Europees Recht. Dit recht prevaleert gelukkig boven het Nederlands Recht. Staatssecretaris Simons weet dit natuurlijk ook wel maar, zoals een ingewijde mij mdeelde, hij hoopt dat Nederland in de Europese Gemeenschap een soort gedoogzone wordt voor zijn stelselwijziging. Deze geeft, onder het mom een verzekering te zijn, de Nederlandse staat almacht in de gezondheidszorg.

Dat deze stelling geen loze bewering is blijkt uit de gang van zaken rondom de AWBZ. Steeds omvangrijker wordt het AWBZ-pakket ten koste van de klassieke verzekeringen. De premie wordt via de elastingen gend, het is een onderdeel van de eerste schijf van de inkomsten-loonbelasting. Het is de bedoeling dat de Nederlander in 1995 ruim 80 procent van zijn 'premie' voor de 'verzekering' tegen ziektekosten via de belasting voldoet. Somber vooruitzicht voor die Nederlanders die in het buitenland wonen maar in Nederland belastingplichtig zijn, zoals degenen die de Nederlandse staat gediend hebben en nu via het ABP hun pensioen ontvangen. Zij betalen wel voor de AWBZ maar zijn uitgesloten van uitkeringen. Het kabinet besloot dit via KB 164 in 1989 voorstel van de staatssecretaris. Lezing van de argumentatie die aan dit besluit ten grondslag ligt neemt iedere twijfel over de werkelijke bedoelingen van het plan-Simons weg. De ziekenfondsraad trok aan de bel. Indien het de staatssecretaris ernst is met zijn bewering dat het verzekeringsprincipe de grondslag is van de AWBZ en zijn stelselwijziging is zijn aanpak fundamenteel fout. Gedwongen worden om te betalen en uitgesloten worden van vergoedingen dat kan toch niet merkte de Raad op in eenief aan de staatssecretaris.

Het kan wel. Het is een eeuwenoud gebruik dat een staat zijn burgers uitschudt. De Fransen die op een rijke ervaring met staatsabsolutisme kunnen bogen hadden er reeds in 1350 een woord voor; maltote, kwaad doen via belasting. Natuurlijk weet Simons dat hij de pensioentrekkers van het ABP die in het buitenland wonen aan knevelarij onderwerpt. Vandaar dat ik moest glimlachen toen op teletekst de volgende zinnen van deze staatssecreris werden afgedrukt: “Machtsoverdracht aan lagere overheden en belangenorganisaties dient politieke prioriteit te krijgen. We beloven te veel, hebben te veel ballast en we kunnen de gemaakte afspraken niet aan.”

Is het te veel gevraagd van de Tweede Kamer om de stelselwijziging volgens Simons eens aan dit thema van Simons te toetsen?