Mandela wil regering met acties tot aftreden dwingen

JOHANNESBURG, 17 JUNI. Het Afrikaans Nationaal Congres (ANC) vergroot de druk op de Zuidafrikaanse regering om af te treden.

ANC-leider Nelson Mandela riep protesterende aanhangers van het ANC gisteren op tot massale actie indien de huidige blanke minderheidsregering van president De Klerk geen plaats maakt voor een door het gehele volk gekozen interim-regering en indien er geen grondwetgevende vergadering wordt uitgeschreven die het gehele volk vertegenwoordigt op basis van een-burger-een-stem . “Als de regering niet naar ons wil luisteren, zullen wij onze kracht aanwenden: massale actie. Er is op dit punt geen compromis mogelijk”, zo zei Mandela gisteren tijdens een bijeenkomst in een groot voetbalstadion in het zwarte woonoord Soweto. De bijeenkomst had plaats ter nagedachtenis aan de inmiddels historische Soweto-opstand in 1976. Bij die opstand kwamen naar schatting ten minste 600 zwarte jongeren om het leven.

De regering De Klerk heeft zich tot nog toe verzet tegen een interim-regering en een grondwetgevende vergadering op basis van een-burger-een-stem. De regering wil in ieder geval aan de macht blijven tot aan de nieuwe verkiezingen. De verhoudingen tussen regering en ANC lijken onder steeds grotere spanning te komen staan. In mei schortte het ANC de onderhandelingen op met de regering over de aanloop tot een nieuwe grondwet. Het ANC zei pas weer bereid te zijn mt de regering over politieke hervormingen te praten indien De Klerk aan een aantal voorwaarden had voldaan, zoals effectieve bestrijding van het geweld in de zwarte woonoorden en het ontslag van de ministers van defensie en van wet en orde.

Twee andere zwarte bevrijdingsorganisaties, het Pan Afrikaans Congres (PAC) en de zwarte bewustzijnsorganisatie Azapu, onderstreepten gisteren tijdens de herdenking van de Soweto-opstand dat ze niets voelen voor onderhandelngen met de regering. “We praten niet met de vijand totdat de vijand op de knieen is en gedwongen om met ons te praten”, aldus Azapu-voorman Sipho Maseko. Het Zuidafrikaanse parlement zal vandaag stemmen over het voorstel van de regering om de laatste belangrijke apartheidswet, de wet op de bevolkingsregistratie, af te schaffen. Deze wet bepaalt dat iedere inwoner van Zuid-Afrika bij geboorte naar ras wordt ingedeeld. Verwacht wordt dat het parlement met afschafing zal instemmen.

President De Klerk hoopt dat het buitenland daarna de sancties tegen Zuid-Afrika zal intrekken. (AFP, AP, Reuter)