Zeldzaam klein boekje op veiling in Den Haag

AMSTERDAM, 15 JUNI. Bij het Haagse veilinghuis Van Stockum wordt volgende week donderdag een uitzonderlijk zeldzaam miniatuurboekje geveild. Het gaat om het Bloemhofje van C. van Lange uit 1673, dat niet groter is dan een vingernagel. Het Bloemhofje gold ruim tweehonderd jaar als het kleinste boekje ter wereld.

Het is voor het eerst dat dit boekje in Nederland wordt geveild. De richtprijs bedraagt 10.000 gulden. Het boekje meet 13 bij 9 millimeter en telt 42 bedrukte pagina's. Het is fraai gebonden in verguld rood marokijn en voorzien van een minutieus filligrain gouden slotje.

Het boekje werd uitgegeven door Benedikt Smidt, vermoedelijk in Amsterdam. Smidt was het jaar daarvoor van Middelburg naar Amsterdam verhuisd en men gaat er van uit dat de jonge drukker met dit boekje zijn naam in de hoofdstad wilde vestigen.

De grootste expert op het gebied van miniatuurboekjes, de Brit Louis Bondy, beschrijft het Bloemhofje als 'onthutsend' en 'schitterend ingebonden'. “De boekjes moeten een verbijsterend geschenk zijn geweest voor een lady love en hebben zonder twijfel de passie voor miniatuurboekjes aangewakkerd bij vele toekomstige verzamelaars”, aldus Bondy in zijn standaardwerk Miniature Books (Londen 1981).

Abraham Horodisch, bij leven een beroemde antiquaar in Amsterdam, betoogt in een artikel dat de druktechniek van Smidt berustte op een truc: hij drukte de tekst op twee bladzijden die later op elkaar werden geplakt. Ondanks het superkleine formaat is de tekst met het blote oog te lezen.

Het gedicht zelf wordt in diverse bronnen als 'onbelangrijk' afgedaan en over de dichter C. van Lange is verder dan ook niets te vinden.

Niet bekend

Onder miniatuurboekjes verstaat men boekjes die niet hoger zijn dan 76 millimeter. Ze werden vanaf het begin van de boekdrukkunst gemaakt, soms als meesterproef, soms uit liefhebberij. Een bekend voorbeeld van dit laatste zijn de miniatuuralmanakjes van de Amsterdamse uitgever Van Staden uit het begin van de negentiende eeuw. Ook enkele van deze miniatuuralmanakjes worden nu op de veiling aangeboden.

    • Ewoud Sanders