Nieuwe 'verplichtingen' voor Newtron

ROTTERDAM, 14 JUNI. Automatiseringsfonds Newtron heeft zich nieuwe financiele verplichtingen op de hals gehaald, zo blijkt uit het gisteren verschenen jaarverslag. Verplichtingen die nog niet gemeld waren toen het bedrijf in oktober vorig jaar op de parallelmarkt is gentroduceerd. Die introductie roept steeds meer vragen op nu het bedrijf heeft toegegeven dat het vlak na de introductie al geen eigen vermogen meer over had. Het hele aandelenkapitaal en alle vrije rserves waren er toen al doorgejaagd.

Op 24 oktober 1990 wordt Newtron gentroduceerd op de parallelmarkt onder leiding van de NMB Postbank. De beleggers krijgen informatie in een tachtig pagina's tellende prospectus. Er is nog twee maanden te gaan in 1990 en het lijkt niet zo moeilijk om te voorspellen hoe het jaar uitvalt.

“De omzet zal over geheel 1990 het niveau van 450 miljoen benaderen. De prognose is dat de nettowinst over geheel 1990 zal uitkomen op circa 23 miljoen gulden.”

De balans toont per 30 juni 1990 een eigen vermogen van 34 miljoen gulden. Newtron vertelt ook iets over de risico's.

“De snelle groei die de Newtron Groep doormaakt, zouden als een risico kunnen worden beschouwd. In dit verband is het van belang te constateren dat de acquisities vrijwel steeds ondernemingen betreffen met een gevestigde marktpositie.”

Gisteren presenteerde Newtron het jaarverslag. De omzet kwam 65 miljoen lager uit dan de mogelijk geachte 450 miljoen en de nettowinst is 17 miljoen minder geworden.

De onderneming heeft gisteren bevestigd dat het eigen vermogen vijf maanden lang negatief is geweest. Newtron heeft nu 42 miljoen gulden eigen vermogen, ongeveer twintig procent van het totaal. In dat bedrag zit echter 49 miljoen gulden verwerkt van grootaandeelhouder Willem Smit die in maart 49 miljoen gulden in het bedrijf stopte. Hij kon daarna toetreden in de directie van Newtron.

In het jaarverslag is gedaan of de overeenkomst op 31 december 190 heeft plaatsgevonden. Om aan discussie of dit antedateren wel of niet geoorloofd is een einde te maken, noemt Newtron in het jaarverslag vast de artikelen en paragrafen in het Burgerlijk Wetboek waar over deze handelwijze wordt gerept.

Men kan hieruit concluderen dat zonder de kapitaalinjectie eind december Newtron een negatief eigen vermogen had van zeven miljoen gulden. Newtron heeft toegegeven dat ook in november al geen eigen vermogen meer resteerde. En dat is opmerkelijk want op 24 oktober hadden de beleggers nog drie miljoen aandelen gekocht van 10,50 gulden. Je zou daaruit de conclusie kunnen trekken dat het geld van de beleggers een week later al uit de boeken was verdwenen.

Aandeelhouders weten in 1990 nog niet wat er boven hun hoofd hangt. Op 21 januari stuurt Newtron nog een persbericht waarin staat dat wordt vastgehouden aan de prognose. Pas op 30 januari trekt commissaris De Ridder alle prognoses in en meldt een eerste strop: Topdata Belgie. Newtron heeft vandaag bevestigd dat de verwerving en het failleren van dit bedrijf Newtron vijf miljoen gulden heeft gekost.

Er moet meer aan de hand geweest zijn. Er gaapt een gat van zeventien miljoen gulden tussen de prognose en het behaalde resultaat. Na verwerking van de miskoop Topdata resteert nog twaalf miljoen gulden.

Hoe verklaart de directie dat in het nieuwe jaarverslag? “Het achterblijven van omzet en winst hield voor een deel verband met een, gedurende de tweede helft van het jaar, stagnerende afzet op delen van de automatiseringsmarkt”.

Vreemd, want wat staat er in het introductiebericht dat eind oktober verscheen? “Newtron beschouwt echter de nieuwe toepassingsmogelijkheden nog zo ruim en vaak ook economisch interessant, dat de structureel stijgende vraag naar automatiseringsprodukten en -diensten het risico van een conjuncturele vraagterugval zal beperken. Bovendien betreft een deel van Newtron's activiteiten diesten waarvan de conjunctuur de vraag nauwelijk benvloedt en zijn de risico's door de diversiteit van activiteiten en doelgroepen gespreid”.

Als tweede argument noemt het bedrijf dat de betaalde goodwill ver uit is gegaan boven bij wat in het introductiebericht werd verwacht. In totaal gaat dit om een bedrag van vijftig miljoen gulden. Na de beursintroductie is maar weinig bekend geworden van nieuwe acquisities. Wanneer men het prospectus naast het jaarverslag legt en de lijsten van deelnemingen vergelijkt, valt maar een grote transactie op op en dat is de uitbreiding van het belang in het beveiligingsbedrijf ID Systems van 56 procent tot negentig procent.

Dit is belangrijk omdat uit het jaarverslag blijkt dat Newtron nieuwe verplichtingen is aangegaan die niet uit het prospectus blijken. “Terzake van een aantal acquisities bestaan er nog verplichtingen tot nabetalingen, welke zijn gerelateerd aan de door de betreffende vennootschappen te behalen resultaten,”

zo staat in het jaarverslag. Newtron bevestigt dat dit nieuwe verplichtingen zijn, maar wil niet zeggen om welke acquisities het gaat en in welke orde van grootte.

Behalve een verantwoordelijkheid voor het bestuur van Newtron voor deze gebeurtenissen kunnen er ook vragen rijzen over de rol van accountant Coopers & Lybrand. Deze zegt echter dat zij een onderzoek gedaan naar de wijze van totstandkoming van de prognose en “ons oordeel houdt vanzelfsprekend niet in dat de in de prognose weergegeven uitkomsten gerealiseerd zullen worden”.