Detachement

TOEN VIETNAM in 1975 onder communistische heerschappij werd verenigd kwam de strategische bsis Cam Ranh Bay in handen van de Sovjet-marine. Destijds werd deze gebeurtenis gezien als een belangrijke stimulans voor de aanwezigheid van de snel groeiende Sovjet-vloot in Oost- en Zuidoost-Azie. Het was de tijd waarin de Sovjets zich erop lieten voorstaan militair met de Amerikanen gelijk te komen en waarin volgens bezorgden in Washington 'the window of vulnerability' wijd werd opengezet. Maar sinds het nieuwe denken van Gorbatsjov de overhnd kreeg is de Sovjet-aanwezigheid in Vietnam en vooral ook in Cam Ranh Bay aanzienlijk gereduceerd met in het vooruitzicht het vertrek van de laatste Sovjet-militair.

Een woordvoerder van de Generale Staf in Moskou heeft daar gisteren afstand van genomen. De Sovjet-Unie zal nu voor onbepaalde tijd, overigens geringe, maritieme en luchtstrijdkrachten in Vietnam en dus in Cam Ranh Bay handhaven. De mededeling wordt uitgelegd als een signaal dat de militairen zich niet zonder meer neerleggen bij de ontmanteling van posities die zij in de loop van tientallen jaren hebben opgebouwd.

DE ARGUMENTATIE aan Sovjet-zijde is nog slechts een flauwe echo van de pretenties uit het midden van de jaren zeventig.

De resterende eenheden in Vietnam moeten worden gezien als een nuttig gewicht in de regionale machtsbalans en hun blijvende aanwezigheid zou een afgeleide zijn van zorgen over die balans bij staten in het gebied, zoals Indonesie. Van die kant zou worden geredeneerd dat de Amerikaanse presentie van betekenis is, maar dat Washington ook weer niet het alleenvertoningsrecht behoeft te worden gegund. Bovendien zijn er in Oost- en Zuid-Azie mogendheden met een snel groeiende militaire potentie waartegen de kleinere staten nog wel een extra verzekering zouden willen sluiten.

Gezien de toestand in de Sovjet-Unie zelf kan aan dit soort redeneringen niet veel betekenis worden gehecht. Van een mogendheid die zo in zichzelf is verdeeld als de Sovjet-Unie kan weinig meer worden verwacht, zeker wanneer er geen levensbelang op het spel staat. Het achtergelaten Sovjet-detachement in Vietnam zal dan ook nauwelijks invloed hebben op de verhoudingen en de ontwikkelingen in Azie.