President Togo zwicht: democratisch overleg

LOME, 13 JUNI. De president van de Westafrikaanse staat Togo, Gnassingbe Eyedema, is gisteren door de knieen gegaan voor de oppositie. Hij stemde in met een nationale conferentie die moet besluiten over de politieke hervormingen in het land dat hij bijna 25 jaar lang als alleenheerser regeerde en over een tijdschema voor verkiezingen waar meer partijen aan mogen deelnemen.

Gnassingbe Eyedema en het Democratisch Oppositie Front, een coalitie van elf oppositiepartijen, gaven gisteren na crisisberaad een gezamenlijke verklaring uit. De conferentie zal op 24 juni beginnen en zal een nieuwe premier en een interimregering aanwijzen, die het land naar een meerpartijenverkiezing moeten leiden. Gnassingbe Eyedema zal tijdens de conferentie als president aanblijven.

De oppositie heeft op haar beurt de staking afgeblazen die ze vorige week donderdag was begonnen om de president tot politieke hervormingen te dwingen. De staking ondermijnde het openbare leven in de hoofdstad.

Togo is al maanden onrustig. Veel mensen raakten erder deze week gewond bij gevechten met de politie. De demonstranten stelden Eyedema voor de keuze op te stappen of in te stemmen met de nationale conferentie, naar het voorbeeld van onder meer Congo.

De Togolese regering is de laatste in een serie van Afrikaanse regeringen die onder druk van de eigen bevolking politieke hervormingen doorvoeren. Eerder al moesten alleenheersers in Benin, Kaapverdie en Sao Tome het veld ruimen. Togo is et zestiende land in Afrika dat zich gedwongen voelde oppositiepartijen toe te laten. Het land was een meer-partijendemocratie tot dat Gnassingbe Eyedema, toen nog een sergeant in het Togolese leger, de toenmalige president Sylvanus Olympio in een coup om het leven bracht, drie jaar nadat het land de onafhankelijkheid had verworven van Frankrijk.

Inwoners van Lome stroomden gisteren juichend de straat op nadat de gezamenlijke verklaring over de radio was voorgelezen. Wildvreemden vielen elaar in de armen. Automobilisten claxonneerden opgetogen. Tot gisteren had de president steevast geweigerd om een nationale conferentie uit te schrijven en omschreef hij de conferentie als een 'burgerlijke coup'.

De weerzin tegen het bewind van Gnassingbe Eyedema manifesteerde zich enkele dagen geleden op een vrolijke manier. Zondag werd in Lome op grote schaal feest gevierd nadat soldaten 's nachts een levensgroot standbeeld van de president hadden verwijderd. De verhuizing van het beeld, blijkbaar in opdracht van Gnassingbe Eyedema zelf, volgde op protesten van afgelopen vrijdag waarbij demonstranten eenzelfde soort beeld in Kpalime naar beneden haalde.

(AFP, AP, Reuter)