Geen milieugevolgen verwacht van eruptie

MANILA, 13 JUNI. De Pinatubo in de Filippijnen blijft zeer actief. Herhaaldelijk stoot de vulkaan wolken uit van rook, gas en as. Een aantal achtergebleven leden van een plaatselijke stam zocht vanmorgen in allerijl een goed heenkomen bij een nieuwe uitbarsting. Wetenschappers sluitenigens niet uit dat de zwaarste eruptie nog moet komen. Onze redactie wetenschap voegt hier aan toe: Vulkaanuitbarstingen kunnen een tijdelijk verkoelend effect op het klimaat hebben. Wanneer het stof zeer hoog wordt opgeworpen, kan dit in de stratosfeer terechtkomen. In de hoge winden wordt het stof dan 'uitgesmeerd' over een groot deel van de aarde. Het onderschept dan een deel van het zonlicht, waardoor het kouder wordt.

Meestal is de mondiale temperatuurdaling zeer gerin de orde van grootte van 0,1 graad Celsius. Van belang is de hoogte van de uitbarsting. Als het stof in de troposfeer blijft, verspreidt het zich niet ver over de aarde en wordt het snel uitgeregend. Van nog groter belang is het zwavelgehalte van het stof. Bij een hoog zwavelgehalte zullen zich druppeltjes zwavelzuur vormen die een zeer lange verblijftijd hebben in de stratosfeer. Deze druppeltjes onderscheppen het zonlicht zeer effectief.

De arsting van Mount St Helens in 1980 in de VS bracht verhoudingsgewijs weinig zwavel in de stratosfeer. Van een mondiaal klimaateffect was geen sprake. De minder spectaculaire uitbarsting van El Chinon in 1982 in Mexico bracht wel veel zwavel in de atmosfeer. De mondiale temperatuurdaling die deze uitbarsting teweeg bracht, werd geschat op 0,1 graad Celsius.

De veel grotere uitbarstingen zoals van de Krakatau in 1883, maar vooral die van de Tambora in 1815 hadden wel een merkbanvloed op het klimaat, al zijn er geen betrouwbare metingen gedaan. Deze uitbarstingen waren echter van een geheel andere orde van grootte dan wat wordt verwacht van de Pinatubo in de Filippijnen.