Flat-concierge brengt geen echte veiligheid; Voor bewoners is alles welkom om de flats er bovenop te helpen

AMSTERDAM, 13 JUNI. Met een draagbare telefoon en een bos sleutels aan de broekriem begint concierge A. de Herder zijn ronde door een donkere binnenstraat (een brede overdekte galerij in de flat, verbonden met de parkeergarage) in de Amsterdamse Bijlmermeer. Met een zaklamp controt hij of de liften werken. Hij gooit verdwaalde vuilniszakken in containers, kijkt of er ramen en deuren kapot zijn, constateert dat het er schoon uitziet, maar, zo vertelt hij, soms kan het ook ondragelijk stinken. “Kots, pis en vuilnis. Ik ben dan blij dat ik even naar buiten kan.”

's Avonds van half acht tot half een houdt De Herder de flat Klieverink in de gaten. Nog vier andere flats in de Bijlmer hebben concierges. Sinds hun komst voelt zestig procent van de bewoners zich veiliger. Waoverigens niet betekent dat door hun aanwezigheid de criminaliteit ook maar een fractie is afgenomen. Dat blijkt althans uit het vorige week gepubliceerde onderzoek van F. Wassenberg van de Technische Universiteit Delft naar het effect van de aanwezigheid van concierges op de veiligheid. Voor het onderzoek werden in totaal 1.200 bewoners ondervraagd.

Mevrouw J. Voskuil, een oudere bewoonster van Klieverink, vindt de aanwezigheid van concierges op zich een prettig idee. Maar in veiligheid gelooft ze allang nimeer. Twintig jaar woont ze al in Klieverink, maar de laatste jaren was het alleen al bij haar zeven maal raak: drie berovingen en een keer met een mes bedreigd. In haar appartement is drie keer ingebroken. Toch is ze niet echt bang. “Ik laat dat gevoel niet toe bij mezelf.”

De laatste beroving was in februari. “Het was 's avonds om half twaalf”, vertelt mevrouw Voskuil. “Ik had nog even staan praten in de binnenstraat, loop naar mijn huis en word plotselitegen de grond gesmeten. Mijn tas was weg. Daar ben ik wel even van ondersteboven geweest.” Voor de ramen aan de achterkant van haar appartement heeft ze spijlen van betonijzer aangebracht. “Je moet hier wel opletten.

Maar is dat niet normaal tegenwoordig?” Als ze een verdacht persoon ziet stapt ze er op af. “Laatst zag ik een vent met een schroevendraaier bezig. Dan grijp ik hem in de kladden.”

“De concierges geven de mensen een gevoel van veiligheid”, zo verklaart onderzoeker Wassenbde paradoxale uitkomst van zijn onderzoek. “Ze vinden het een zooitje. Alles is dan welkom om de flats er weer bovenop te helpen.” Concierge De Herder bevestigt dat.

Vanuit zijn glazen conciergeloge, waar hij tussen de rondes door te vinden is, steekt hij voortdurend zijn hand op naar langskomende bewoners.

De Stuurgroep Preventie van Criminaliteit, waarin de ministeries van justitie en binnenlandse zaken samenwerken, heeft in 1989 een proef genomen met concierges ie avonduren in vier flats in de Bijlmermeer.

Sinds 1984 zijn er in alle flats overdag huismeesters aanwezig. Aanleiding tot het experiment was de hoge criminaliteit. In de hoogbouwflats in de Bijlmermeer zijn berovingen, inbraken en vernielingen aan de orde van de dag. Deuren en ramen werden om de haverklap vernield door bewoners die hun sleutel hadden vergeten. De lifthallen zijn nu voorzien van intrap-bestendige deuren en onbreekbaar glas. “Het scheelt aankelijk”, zegt De Herder.

Met de agressie in Klieverink valt het wel mee, vindt hij. Zelden voelt hij zich echt onveilig. De concierges dragen geen uniformen, omdat dat meer agressie zou uitlokken. Tijdens het experiment was De Herder concierge in een ander flatgebouw, Eeftink. “Daar was de sfeer agressiever, er waren meer drugsverslaafden.”

Eeftink is de enige flat waar het een jaar durende experiment met de concierges, die in dienst waren van woningcorporatie Nieuw Amsterdam, volgens plan is verlopeIn de andere flats liep een aantal toezichthouders traumatische ervaringen op. In Florijn werd de concierge zo bedreigd dat hij niet meer is teruggekomen. Ook in Haag & Veld is een van de twee concierges zodanig gemolesteerd dat de portiersloge de laatste maanden slechts de helft van de tijd bezet was. In Groeneveen heeft de woningcorporatie al bij het begin van het experiment in plaats van eigen concierges een beveiligingsbedrijf in de arm genomen. Ook in de an(JHre drie flats is nu de proef voortgezet met concierges van het beveiligingsbedrijf. Alleen De Herder is nog in dienst van Nieuw Amsterdam.

Een meerderheid van de bewoners wil voortzetting van de proef. Bewoonster A. Cornet (22) vindt het “niet veiliger sinds de concierge er zit. Eerst vond ik het wel goed dat hij er was, maar hij zit altijd maar in zijn hokkie.” Ze voelt zich niet echt onveilig in Klieverink.

“Het is hier eerder asociaal. Mensen gooien ijskasten naar beneden en vuilniszakken brengen ze niet verdern de lift. Dat schijnt hier normaal te zijn. Misschien kan de concierge daar wat aan doen?”