v.d. Broek wil aan centrum Balten niet meebetalen

DEN HAAG, 12 JUNI. Minister Van den Broek van buitenlandse zaken voelt er weinig voor mee te betalen aan de vestiging van een informatiecentrum van de Baltische staten in de Benelux. Een meerderheid in de Tweede Kamer vindt dat de Nederlandse regering daarvoor geld moet uittrekken als ondersteuning van het onafhankelijkheidsstreven van Estland, Letland en Litouwen.

De Kamerdelegatie die in april een bezoek bracht aan de Baltische staten overlegde gisteren met minister Van den Broek over haar bevindingen. De gehele Kamer en de minister zijn het er over eens dat het streven naar onafhankelijkheid van de drie Sovjet-republieken legitiem is. Alle sprekers onderstreepten dat de onderhandelingstafel de beste manier is om die onafhankelijkheid te bereiken. Van de aanbevelingen die de Nederlandse delegatie na haar reis heeft opgesteld is het medefinancieren van een informatiecentrum het grootste twistpunt tussen de Kamer en de minister. Van den Broek verdedigde zijn afwijzimet de opmerking dat het een precedentwerking zou kunnen hebben en dat hij niet aan mogelijke verzoeken van bijvoorbeeld de Sovjet-republiek Moldavie, het Zuidafrikaanse ANC of de Palestijnse organisatie PLO zou kunnen voldoen. Het CDA-Kamerlid De Kok deelde deze huiver van zijn partijgenoot. Het PvdA-Kamerlid Van Traa verwoordde het standpunt van de rest van de Kamer toen hij opmerkte dat de minister een keuze moet maken als er meerdere aanvragen zouden komen. Minister Van den Broedeelde de Kamer gisteren mee dat het onderzoek door Sovjet-autoriteiten naar de gevechten in Letland en Litouwen waarbij in januari doden vielen geen “bevredigend antwoord” geeft op de vraag wat daar precies is gebeurd.

Volgens het rapport zouden de burgers in Vilnius door radicale Litouwers zijn gedood en niet door de 'zwarte baretten' van het Sovjet-ministerie van binnenlandse zaken. De EG overweegt nu om via de Conferentie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (CVSE) met Moskou te gaan praten over deze zaak. Van den Broek zei dat Moskou moet rekenen op “ferme reacties” als zich opnieuw ongeregeldheden voordoen, maar voegde daar direct aan toe dat rekening moet worden gehouden met “de brede problematiek van dreigende politieke instabiliteit waar de Sovjet-Unie mee worstelt”.