Twee decennia Nederlands amusement op de foto

Expositie: Theaterfoto's van Nico van der Stam. Nederlands Theater Instituut, Amsterdam, t-m 23-6

Het foto-archief van Nico van der Stam omvat minstens twee decennia Nederla amusement. Overal was hij bij en altijd bungelde er een camera ter hoogte van zijn buik. Moeiteloos paste hij zich aan moeilijke omstandigheden aan, uit elke situatie wist hij nog wel een bruikbare foto te maken. En door zijn vasthoudendheid is een amusant - en soms ronduit mooi - foto-album ontstaan. Nu hij om gezondheidsredenen niet langer in opdracht van kranten en tijdschriften kan fotograferen, eert het Nederlands Theater Instituut hem met een tentoonstelling: 57 foto's, nogal fantasie- en liefdeloos opgehangen (vaak hoog boven ooghoogte), maar het aanzien meer dan waard. De afgetrapte schoentjes van Edith Piaf, het lieve achterhoofd van Tom (Dorus) Manders, een onbewogen, in gedachten verzonken Willy Walden zonder oog voor de hoogbenige danseressen die pal voor zijn neus staan, de omhelzing van Adele Bloemendaal en Donald Jones - het zijn typerende sfeerbeelden, die alleen door iemand met een scherpe kijkp de situatie konden worden gemaakt. Jammer dat nergens wordt vermeld uit welk jaar ze stammen; de zeggingskracht van zulke foto's is gebaat bij een datering. De geposeerde opnamen, meestal voor platenhoezen of andere publiciteitsdoeleinden, bevallen me minder. Ze zijn lang niet zo markant, gladder en onpersoonlijker. Van der Stam was op zijn best als hij uit een hinderlaag iets kon betrappen wat zonder zijn spiedend oog ongezien was gebleven.