d'Ancona geeft geen nieuw cadeau

DEN HAAG, 12 JUNI. De Tweede Kamer zal, nu de meerderheid gisteren tegen het beeld van Kounellis bij het nieuwe Kamergebouw stemde, het zonder cadeau van minister d'Ancona moeten doen.

Zij is niet van pn opnieuw een geschenk aan de Kamer aan een lange procedure te onderwerpen. P. de Bruijn, ontwerper van het nieuwe Kamergebouw, zal het plein waar het beeld van Kounellis had moeten komen te staan nu voorzien van een “architectonische oplossing”, aldus de minister gisteren in een reactie op de beslissing van de Tweede Kamer.

Voor het werk van Kounellis was maximaal 500.000 gulden beschikbaar. De eenenzeventig Kamerleden die gisteren tegen het beeld van Kounellis stemden, stelden om uiteenlopende redenen geen prijs op het cadeau van d'Ancona. CDA (met uitzondering van Kamervoorzitter Deetman en Doelman-Pel) en de kleine confessionele partijen RPF, GPV en SGP vielen vooral over de interpretatie die de minister gaf aan het kunstwerk, waarvan niet meer dan een ruwe schets in omloop is. Het Tweede-Kamerlid Mateman noemde het ontwerp van Kounellis al eerder ronduit lelijk. De VVD, met uitzondering van de Kamerleden Dees, Franssen, Kamp en Te Veldhuis, had vooral bezwaar ten de gevolgde procedure en het feit dat de opdracht aan een buitenlandse kunstenaar zou worden uitbesteed. PvdA, met uitzondering van Van Nieuwenhoven, stemde voor het beeld, evenals D66 en Groen Links. Terugkijkend op Kounellis-affaire zegt het Tweede-Kamerlid Dees dat de minister “een hele grote fout” heeft gemaakt door een interpretatie van het kunstwerk te geven. In een brief aan de Kamer schreef d'Ancona in januari: “De sokkel draagt dus gen ruiter, engel of ander symbool van door de hemel verleende macht maar een hoop uit de aarde opgedolven energie. Democratie is mensenwerk.”

Dat was vooral tegen het zere been van het confessionele deel van de Tweede Kamer. Dees: “Het is fout dat de minister die opvatting heeft verkondigd. Mevrouw d'Ancona mag dat wel, maar de minister is wel de laatste die kunst moet interpreteren.” Het Tweede-Kamerlid Van der Vlies beaamt dat de brief “veel kwaad heeft gesticht”. Al de brief niet gestuurd was, zou smaak bij hem slechts een marginale rol heben gespeeld. “Een Kamerlid moet zich wat dat betreft zeer afstandelijk gedragen. Wat ik er persoonlijk van vindt valt in de historie weg.”

Dees, die zich niet als een kenner van het werk van Kounellis beschouwt, behoorde met drie partijgenoten tot een minderheid in zijn fractie die voor het beeld stemde. Zijn eigen smaak op het gebied van kunst heeft hij geen rol laten spelen. Bovendien moet je een kunstwerk ook in zijn omgeving zien. “Ik ken werken de op papier afschuwelijk waren, maar in werkelijkheid zagen ze er schitterend uit.” En als Kamerleden zo graag een Nederlandse kunstenaar hadden willen hebben, hadden ze dat eerder aan het presidium kenbaar moeten maken, aldus Dees, die er op wijst dat betoncoulissen in de grote zaal van het nieuwe gebouw worden beschilderd door een Nederlander, Rudi van de Wint. Bij het enige dissidente PvdA-Kamerlid, Van Nieuwenhoven, was een opvatting van Kounellis reden om tegen het beeld te stemmen. “Er is volgens hem gen menselijke maat, alleen maar chaos. Daar ben ik het niet mee eens.”