Idomeneo nu een ietsje beter

Voorstelling: Idomeneo van W.A. Mozart door de Ned. Opera en het Ned. Philh. Orkest o.l.v. Frans Bruggen. Regie: Peter Mussbach. Gezien: 10-6 Muziektheater Amsterdam.

Bij de officiele opening van het Holland Festival ontving de zaal Mozarts Idomeneo met boegeroep, althans de enscenering van Peter Mussbach. De landelijke pers had voor die regie enmin waardering, maar oordeelde bovendien nog zeer negatief over de slappe muzikale leiding van Frans Bruggen. Pierre Audi, artistiek leider van de Nederlandse Opera, werd bij NOS-Laat genterviewd over deze 'rel' en gaf toe ook “teleurgesteld” te zijn door de prestaties van Bruggen. Maar hij hoopte op enige verbetering in de latere voorstellingen.

Naar zijn mening over de regie werd Audi niet evraagd. Welnu, bij de vierde voorstelling gisteravond werd de hoop van Audi een ietsje ingelost. De orkestrale uitvoering leek inderdaad een fractie beter, bezat wat meer dynamiek en vertoonde een groter relief, zoals in het slotballet. Of kwam het dat ik nu op het akoestisch gunstiger eerste balkon zat?

Het betekende overigens geen wezenlijke verbetering voor de voorstelling, die blijft sloom en anti-dramatisch. Bovendien bleek her en der het toch al zo wankele niveau bij sommige zangers g aan het zakken.

Maar ja, eigenlijk kan het ook niet anders bij zulk een gebrek aan degelijke voorbereiding. Hoewel hij eerder dit jaar al repeteerde kwam Bruggen pas twee weken voor de premiere terug van een tournee van een maand door onder andere Australie met het Orkest van de Achttiende Eeuw. Hoewel ik niet begrijp dat hij nu niet alsnog wat krachtdadiger optreedt, verdient zijn grote muzikaal talent zeker een nieuwe kans en zij het hem gegund met zijn eigenorkest nog eens een goed geensceneerde Rameau-opera te kunnen begeleiden.

Beter dan de eerste keer kan ik nu uitleggen wat er zo principieel mis is aan de enscenering van Peter Mussbach. Zijn morele visie op de hele handeling en op alle personages is zo negatief, pessimistisch, cynisch en zwartgallig dat hij iedereen voor duizend procent abject voorstelt. Dat begint al in de eerste scene, waar we het 'mooie echte liefdespaar'

Ilia-Idamante door de ogen van Mussbach zien: hij verkracht haar, bindt haar vasten werpt haar ver van zich op de grond.

De rest van de voorstelling gaat maar door op dezelfde manier. Alle personages hebben volgens Mussbach maar een kant, de allerslechtste. Daarmee is de voorstelling als ontwikkeling van karakters in een zich verhevigende situatie volkomen zinloos geworden. Deze regisseur toont slechts zijn slotconclusies over de personages en laat het publiek niet de pro's en contra's van hun handelen zien, pdat men zelf tot een oordeel over hen kan komen.

Aan een eigen oordeel blijkt het publiek wel degelijk behoefte te hebben. Gisteravond was het dan wel niet helemaal vol, maar de negatieve publiciteit heeft de verkoop van de honderden kaarten die per avond nog beschikbaar waren niet kunnen keren: de volgende zes voorstellingen zijn uitverkocht.