Erotische brieven en orthodox fanatisme

Voorstelling: One Pair-Split. Regie, dramaturgie: Paul Binnerts, Mara Otten; spel: Simone van Ettekoven, Luc Boyer; lichtontwerp: Ronald Nord; muziek: Louis Andriessen. Gezien: 10-6 Theater Frascati, Amsterdam.

Vanaf januari bracht de mimespeler Luc Boyer een serie eenmalige voorstellingen met de titel One Pair-Split. In deze maandelijkse 'instant-performances' werd hij afwisselend bijgestaan door de actrices Liz Snoijink en Simone van Ettekoven. Zes regisseurs gaven zeer verschillend vorm aan het thema: scheiden.

Bij de eerste aflevering van Mette Bouhuijs paste het stel niet bij elkaar. Met Matin Veldhuizen maakte het publiek de laatste fase mee van een buitenechtelijke verhouding. Teuntje Klinkenberg toonde de veranderingen binnen een relatie, de cineast Erik van Zuylen nam de verwijdering tussen ouder en kind op de korrel en Lodewijk de Boer hakte fors in een dood huwelijk.

Vrijwel alle voorstellingen bezaten een lichte, ironische toets. Soms was er sprake van een zwaardere, absurdistische aanpak. De laatste versie van One Pair-Split in de regie van Paul Binnerts wordt gekenmerkt door strenge eenvoud.

Binnerts zag af van zijn oorspronkelijke idee zich te baseren op het psychologische drama van de Zweedse toneelschrijver August Strindberg. Onder de indruk van het gepassioneere optreden van de Israelische schrijver Amos Oz in het tv-programma van Adriaan van Dis bij de VPRO, besloot hij diens roman Black Box als uitgangspunt te nemen.

Amos Oz verwerkt in zijn boek politieke motieven, waarbij hij het huwelijk als metafoor gebruikt voor de staat Israel. Black Box is geschreven in briefvorm. Hieruit worden door Luc Boyer en Simone van Ettekoven een aantal fragmenten voorgelezen.

Voor een rood achterdoek staan vier houten tafels die het domen aangeven van de personages: een vrouw, haar twee echtgenoten en een advocaat. Vanaf die plekken zendt men elkaar brieven. Simone van Ettekoven blijft als Ilana steeds op dezelfde plaats. Luc Boyer neemt alle mannenrollen voor zijn rekening. Als de ex-echtgenoot professor Alec Gideon bevindt hij zich tegenover zijn tegenspeelster. Als Ilana's man Michel Sobo zit hij achter haar. De jurist is in het midden geplaatst.

Ilana (Israel) probeert haar 'marmeren draak', de liberale en cynische hoogleraar, terug te winnen om verzekerd te zijn van een goede toekomst. Zowel financieel als seksueel heeft zij hem nodig. Daarom schrijft zij hem erotisch getinte brieven, waarin zij hem met hun zoon Boaz (de Palestijn), een opstandige en gewelddadige puber, chanteert. Zij rust niet voordat zij als een moederhen het hele gezin onder haar vleugels heeft geborgen. Michel leeft met de gedachte: “jood zijn, is weten te incasseren”. Tijdens de voorstelling raakt hij steeds meer verstrikt in het orthodoxe fanatisme. De advocaat staat voor de politicus die tussen de partijen bemiddelt.

De spanning van de voorstelling is afhankelijk van de voordrachtskunst van beide spelers. De handeling is minimaal.

Een enkele keer kijkt Van Ettekoven in de richting van Boyer. Die draait haar zijn rug toe bij de meest opwindende passages van haar brieven. Behalve Boyers korte wandelingen tussen de tafels gebeurt er verder niets. Naar mijn smaak te weinig voor een theatervoorstelling.