VAN BAKVIS TOT MODIEUZE ACTIVISTE

De films van Jodie Foster, het leven en de muziek van Madonna, mode-sessies en interviews voor bladen als Elle en Vogue, het zijn zaken die Monica Seles minstens zo intensif bezig houden als het leven op de tennisbaan. De nummer een in het vrouwentennis, die binnen vier jaar op een ruw geschat vermogen rekent van vijfentwintig, dertig miljoen dollar, ziet voor zichzelf in de toekomst een leven weggelegd met veelzijdiger activiteiten dan zich kreunend en giechelend over de tennisbaan te bewegen. Met drie Grand-Slamtitels, zaterdag won zij tegen Sanchez (6-3, 6-4) de finale van Parijs op Roland Garros, is zij al een eind in de goede richting.

In juni 1974, zes maanden nadat Monica Seles geboren werd, won Chris Evert haar eerste Grand-Slamtitel op het gravel van Parijs. Een weerbarstige Amerikaanse columnist, Red Smith, beschreef Evert met haar gelakte nagels en haar zorgvuldig aangebrachte oogschaduw, meer als een modepop dan als een atlete die iets extra's aan het tennisspel zou kunnen toevoegen. Een foutievere inschatting is zelden gemaakt. Evert won in totaal 17 Gran-Slamfinales, maar achtte in 1989 op 34-jarige leeftijd de tijd gekomen op te houden nadat zij in Houston verpletterend was verslagen door Monica Seles. Een 16-jarig produkt van de Nick Bolletieri Tennis Academy uit Florida, dat iedere slag liet volgen door een klagend gekreun, maar met haar zowel dubbelhandig geslagen forehand als backhand zoveel kracht uit het frele lichaam perste, dat niet alleen Evert maar ook de toeschouwers zich verbaasd de ogen uitwreven. Ruim een jaar later, in 1990, won Seles als jongste deelnemer in de 103-jarige historie van de Grand-Slamtoernooien haar eerste titel in deze categorie op Roland Garros in Parijs. Weer een jaar later was ze Steffi Graf gepasseerd als nummer een op de wereldranglijst en doorbrak zij de twee miljoen dollargrens aan prijzengeld. Dit jaar heeft zij met overwinningen in Melbourne en opnieuw Parijs nog altijd kans op een Grand Slam wanneer zij ook Wimbledon (een baan die haar spel echter niet ligt) en Flushing Meadow wint. Haar persoonlijkheid heeft inmiddels een opmerklijke metamorfose ondergaan. De paardestaart heeft plaats gemaakt voor kort haar, gouden oorbellen van sponsor Perrier sieren haar oren, pin-up foto's van Seles staan in modemagezins, Fila heeft in haar naam een nieuwe kledinglijn gentroduceerd die in een reeks boutiques van Rome tot haar woonplaats Sarasota in Florida te koop is. Het is derhalve snel gegaan met het meisje dat op 10-jarige leeftijd tot vervelens toe de tennisballen sloeg tegen de muur van een tienverdiepingen hoog troosteloos flatgebouw in Novi Sad, waar haar ouders een tweekamer appartement bewoonden. Haar vader, tekenaar van cartoons voor een plaatselijke krant, beloonde Monica met tekeningen van Tom en Jerry, haar favoriete strip, die aan de andere kant van het net lagen. Wanneer Seles de tekeningen met haar tennisballen wist te raken, mocht Monica ze houden. Speelgoedbeesten waren een andere hobby van Monica Seles. Ook nu de Joegoslavische het kan betalen is ze nog een verwoed verzamelaarster, hoewel tegenwoordig ook een rose Lamborghini (ze is nog te jong voor een rijbewijs) op haar verlanglijstje staat. Op 14-jarige leeftijd was Seles de jongste sportverouw van het jaar in Joegoslavie. Een jaar daarvoor was ze Europees jeugdkampioene (tot en met 12 jaar) geworden in Parijs. Ze trok de aandacht van Nick Bolletieri, die het gezin Seles uitnodigde in Florida. Een invitatie die uitmondde in een permament verblijf van de familie. Tegenwoordig wordt Seles getraind door haar vader Karolj, terwijl haar broer Zoltan eveneens deel uitmaakt van het coaching-team. Want toen de dollar-machine eenmaal op gang kwam, ging er in de ogen van de Joegoslavische refugie's te veel geld naar Bolletieri, die het in de publiciteit min of meer deed voorkomen alsof het supertalent zijn eigen dochter was. Ongeveer een jaar geleden werd Bolletieri rucksichtlos door de Seles-clan aan de kant geschoven. De publiciteitsgevoelige Bolletieri noemt Karolj Seles tegenwoordig daarom openlijk 'een leugenaar en een bedrieger', die hem nog tienduizenden dollars schuldig is. Zelf bagatellissert Monica nu ook de inbreng van Bolletieri over wiens school de wijsneus in 1985 nog opmerkte: “Ik denk dat de discipline die je op zijn academie leert, goed is voor de ontwikkeling van mijn tennis. We gaan naar school, trainen en hebben nog voldoende vrije tijd ook. Bovendien komen we niet met drugs en alcohol in aanraking.” Het onschuldige meisje van dit soort opmerkingen bestaat echter niet meer. Tegenwoordig is Seles een verwoed activiste in tennisland, die zich ondermeer inzet voor een gelijke beloning op de Grand-Slambeloning van het mannen- en vrouwentennis. Hoewel haar hoofdprijs in Parijs van bijna acht ton toch moeilijk een kinderachtig bedrag kan worden genoemd. Ook met de internationale tennisfederatie (ITF) wordt door Seles een hardnekkige vete uitgevochten. Zij wil volgend jaar meedoen aan de Olympische Spelen in Barcelona, maar de ITF verplicht haar in dat geval op 21 juli mee te spelen met Joegoslavie in de Federation Cup, de vrouwelijke pendant van de Davis Cup. In navolging van andere Olympische kandidaten als Navratilova en Sabatini, weigert Seles dit. Als reden geeft zij op dat Joegoslavie geen andere topspeelster heeft en de Cup dus toch niet kan winnen. Het lijkt een drogreden aangezien Karolj Seles de armlastige Joegoslavische tennisbond een enorm bedrag heeft gevraagd voor deelname van zijn dochter aan de Federation Cup. Hoewel Seles' managementbureau (McCormacks IMG) dat ontkent. Voorlopig ziet het er echter naar uit dat Seles niet zal deelnemen in Barcelona. Hetgeen voor Steffi Graf, die in 1988 al won in Seoul en er niet over piekert Duitsland te laten vallen in de Federation Cup, de zaken alleen maar vereenvoudigt. Maar hoe voorspoedig de zaken tot nu toe voor Seles allemaal verlopen, haar spel is toch tamelijk eenzijdig. Opvallend was bijvoorbeeld dat zij in de finale in Parijs tegen Sanchez geen ace wist te produceren. “Op Wimbledon ben ik verplicht service-volley te gaan spelen”, sprak Seles bedachtzaam over haar kansen op het gras aan de Church Road. “Ik heb dat in de training al verschillende keren uitgeprobeerd maar zolang het gravelseizoen heeft geduurd nog niet toegepast in de wedstrijden. Ik speel op gravel goed vanaf de baseline. Maar ik wil toch niet de geschiedenis ingaan als een peelster die alleen dat maar goed kan. Het toernooi van Wimbledon lijkt me een ideale start om ook in officiele wedstrijden met service-volley te beginnen. Op de US-Open ben ik nooit verder gekomen dan de vierde ronde, op Wimbledon zal ik de eerste tijd ook wel een paar wedstrijden verliezen. Maar op lange termijn zal het spelen van service-volley mijn tennis alleen maar ten goede komen.” Dat geldt ongetwijfeld ook voor de aantrekkelijkheid van haar spel. Tegen Sanchez bleken rallies van twintig, dertig slagen meer regel dan uitzondering. Terwijl er van een gelijkwaardige strijd nauwelijks sprake was. Alleen al de laatste game, waarin Sanchez vier match-points tegen kreeg, nam bijna een kwartier in beslag. Terwijl Seles bij een 2-0 achterstand in de eerste set, en bij 4-1 achter in de tweede, onverbiddelijk aantoonde op dit moment de gravel-koningin bij uitstek te zijn. Binnen anderhalf uur mocht Seles een geprogrammeerde overwinnings-speech afsteken en zich de trotse eigenaar noemen van de Coupe Suzanne Lenglen. Uitgereikt door Nelly Landry, de winnares van het toernooi in 1948.