Tijdpad stelselherziening

Overzicht van de belangrijkste rapporten en maatregelen om greep te krijgen op de gezondheidszorg.

1974 Structuurnota (staatssecretaris Hendriks): meer wetten en regels zijn nodig om voorzieningen beter op elkaar af te stemmen. Hendriks pleit voor een algemene volksverzekering, maar concrete initiatieven daartoe komen niet van de grond.

1978 De kabinetsnota Bestek '81 over hoofdlijnen financieel en economisch beleid voor de middellange termijn. Voor de gezondheidsorg ligt de nadruk op maatregelen die de doelmatigheid van het stelsel bevorderen.

1981 Kabinetsnota 'Heroverweging Collectieve Uitgaven'. Pleidooi voor een grondige herziening van het verzekeringsstelsel.

1982 Nota 'Herwaardering van het welzijnsbeleid' (Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid, WRR). 'Het optrekken van een bestuurlijk bouwwerk' is geen oplossing om de problemen in de gezondheidszorg het hoofd te bieden.

1 APRIL 1986 Kleine stelselwijziging. De vrijwillige ziekenfondsverzekering en de bejaardenverzekering hadden zich ontwikkeld tot verzekeringen voor mensen met lage inkomens en hoge risico's. Na opheffing van beide verzekeringen die overheid en verzekerde veel geld kostten, stapten de verzekerden onder gunstige condities over naar de particuliere markt. De kleine stelselwijziging is de eerste stap naar een meer fundamentele wijziging van het verzekeringsstelsel.

MAART 1987 Bereidheid tot verandering (Commisie-Dekker): 'Marktwerking vormt een antwoord op de stroeve organisatie en het moeizaam functioneren van de gezondheidszorg, gekenmerkt door hoge kosten, het ontbreken van keuzemogelijkheden en van voldoende prikkels tot vernieuwing'. Er dient een beperkte zorgverzekering voor iedereen te komen en de mogelijkheid voor verzekerden een aanvullende verzekering af te sluiten voor verstrekkingen als tandheelkunde, medicijnen en fysiotherapie.

MAART 1988 Kabinetsnota VeranderingVerzekerd. In deze reactie op het plan-Dekker neemt het kabinet het idee van marktwerking en de vorming van een ziektekostenverzekering voor alle Nederlanders over. In 1992 zou die ene verzekering er moeten zijn. 1989 Ziekenfondsverzekerden betalen voortaan elke maand een vaste premie, naast hun inkomensafhankelijke premie die tegelijkertijd iets daalt. De vaste premie, ook wel nominale premie genoemd, zal elk jaar stijgen en moet de verzekerde beter doen beseffen dat gezondheidszorg geld kost. De komende jaren zal de nominale premie steeds hoger worden. Voorzieningenpakket Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) uitgebreid met psychiatrische zorg en medische hulpmiddelen. MEI 1990 Nota Werken aan Zorgvernieuwing (Simons), inclusief notitie waarin het kabinet Lubbers-3 een globale visie geeft op de stelselwijziging. Gepleit wordt voor een volksverzekering tegen ziektekosten met een breed voorzieningenpakket en een kleine aanvullende verzekeing voor meer luxe zaken als klasse-verpleging. Basisverzekering en aanvullende verzekering hoeven niet bij dezelfde verzekeraar te worden afgesloten.

1 JANUARI 1991 Verstrekkingen door ziekenfondsen aan budgettering onderworpen. Fondsen kunnen niet langer alle kosten bij Ziekenfondsraad declareren.

1 JANUARI 1992 Huisartsenhulp en geneesmiddelen worden uit particuliere verzekering en ziekenfonds gehaald n ondergebracht in volksverzekering AWBZ. Ziekenfondsen zijn niet langer verplicht contracten af te sluiten met hulpverleners (huisartsen, specialisten), ziekenfondsen mogen buiten hun oorspronkelijke werkgebieden opereren. Wat verzorging, verpleging en geestelijke gezondheidszorg betreft hebben verzekerden niet langer recht op zorg in een van tevoren bepaalde instelling maar op de zorg die ze nodig hebben, waar dan ook (functionele omschrijving). Introductie normuitkeringen bij verzekeraars. Invoering maximum tarieven voor hulpverleners. 1993-'95 Specialistenhulp en de kosten van behandeling in ziekenhuizen worden overgeheveld naar de AWBZ, waarin dan nagenoeg alle voorzieningen zijn ondergebracht.

1 JANUARI 1995 Wet op de zorgverzekering. Een zorgverzekering voor alle Nederlanders, het onderscheid tussen particuliere verzekeraars en ziekenfondsen is verdwenen.