'Nieuwe mobiliteit' rond kwestie-Cyprus

ATHENE, 10 JUNI. De Griekse premier Konstandinos Mitsotakis is teruggekeerd van een driedaags bezoek aan Cyprus. Het was de tweede keer dat een Griekse regeringsleider dit eiland bezocht. In februari 1982 deed dat de socialist Andreas Papandreou kort na zijn regeringsaanvaarding. Hij sprak toen na afloop van “licht aan het einde van de tunnel”, een licht waarover sindsdien niets meer is vernomen.

Dergelijke bezoeken houden een oplossing voor de kwestie-Cyprus eerder tegen, door de hooggestemde, galmende toespraken die met hun nationalistische ondertoon de andere zijde weer extra irriteren. Hetzelfde geldt natuurlijk voor bezoeken van Turkse leiders aan de Turkse sector van het eiland, bezoeken die in Griekse ogen zelfs 'illegaal' zijn. De - intussen geheel ongegrond geworden - Turkse vrees dat de Grieks-Cyprioten nog steeds uit zijn op enosis (vereniging) met Griekenland kan in de hand worden gewerkt door het feit dat leiders uit Athene worden ontvangen met een zee van blauw-witte Griekse vlaggen waarin de Cyprische geheel ten onder gaat, terwijl bij zulke gelegenheden ook weer de aandacht wordt gevestigd op het fenomeen dat de republiek Cyprus als volkslied nog steeds het Griekse bezigt. Mitsotakis heeft in Nikosia het Grieks-Cyprische parlement toegesproken en samen met president George Vasiliou een zitting van de Nationale Raad, het lichaam waarin de partijleiders zich beraden over de te volgen buitenlandse koers, voorgezeten. Onderwerp was vooral de vraag, hoe te reageren op het recente voorstel van de Turkse president Turgut Ozal, onder auspicien van VN-secretaris-generaal Perez de Cuellar, een conferentie van vier te houden: hijzelf, de Griekse premier, de Cyprische president en de Turks-Cyprische leider Rauf Denktas, die voor de Turken president van de Turkse Republiek Noord-Cyprus is. Voor de Grieken is zo'n conferentie onaanvaardbaar, omdat Denktas er te veel het aureool van regeringsleider aan zou kunnen ontlenen. Vooral Mitsotakis echter beseft dat het redelijk klinkende voorstel niet zonder meer kan worden verworpen. Vandaar dat door hem en Vasiliou, na de zitting van de Nationale Raad, als tegenvoorstel op tafel is gelegd een conferentie van vier plus vijf: de vijf permanente leden van de Veiligheidsraad, waardoor wordt onderstreept dat Cyprus, zolang het voor 37 procent door een ander land wordt bezet, een internationaal probleem vormt en niet een aangelegenheid tussen de twee bevolkingsgroepen op het eiland. Over dit voorstel is nog dezelfde dag vanuit Ankara het onaanvaardbaar uitgesproken. Verwacht wordt dat de 'nieuwe mobiliteit' in de kwestie-Cyprus aanhoudt tot de reisie president Bush in juli langs Athene en Ankara zal maken. Zijn bezoek, op 20 juli, aan de Turkse hoofdstad valt toevallig samen met de zeventiende verjaardag van de Turkse inval op het eiland, die door de Turken als 'vredesoperatie' elk jaar grootscheeps wordt gevierd.