Historisch bezoek van De Klerk aan Nairobi; Z-Afrika pleit in Kenia voor meer samenwerking

NAIROBI, 10 JUNI. President De Klerk van Zuid-Afrika heeft tijdens zijn historische bezoek aan Kenia voorgesteld in Afrika een netwerk van afzonderlijke handelsblokken op te richten. Zuid-Afrika, Kenia, Nigeria en Egypte zouden elk de leiding moeten krijgen over een blok dat moet kunnen concurreren met de Europese Gemeenschap.

De Klerk bracht dit weekeinde een bezoek aan zijn Keniaanse ambtgenoot Daniel Arap Moi. De Klerk is de eerste Zuidafrikaanse president die Kenia aandoet sinds de Nationale Partij in 1948 aan de macht kwam. Het bezoek aan het strategisch zo belangrijke Kenia vormt een belangrijke doorbraak. De hervormingspolitiek die de Klerk begin vorig jaar inzette, opent deuren die voor zijn voorgangers gesloten bleven. De Zuidafrikaanse president heeft eerder al bezoeken afgelegd aan de Verenigde Staten, een groot aantal belangrijke Europese landen en acht Afrikaanse staten waaronder Marokko, Senegal, Zaire en Zambia. De Klerk zal naar verwachting dit jaar ook een bezoek brengen aan Nigeria. De Klerk noemde Zuid-Afrika 'het Japan van Afrika'. Hij wees er op dat het bruto nationaal produkt van het 37 miljoen inwoners tellende Zuid-Afrika (120 miljard dollar) bijna even groot is als het bruto nationaal produkt van de 460 miljoen inwoners tellende 40 Afrikaanse landen bezuiden de Shara (130 miljard dollar). Op de jaarvergadering van de Organisatie van Afrikaanse Eenheid (OAE) afgelopen week in Nigeria pleitte Kenia, samen met ondermeer Madagascar, voor herstel van de betrekkingen met Zuid-Afrika. De OAE besloot vorige week evenwel de sancties voorlopig te handhaven totdat de afschaffing van apartheid een “duidelijk en onomkeerbaar proces” is gebleken. De hervormingen van De Klerk geven de Zuidafrikaanse staats-luchtvaartmaatschappij meer armslag. South African Airways (SAA) kon dit weekeinde voor het eerst in 28 jaar over West-Afrika vliegen, nadat Mali en Mauretanie hun luchtblokkades hadden opgeheven. SAA-vliegtuigen vliegen voortaan van en naar Londen over Marokko, Mauretanie, Mali, Ivoorkust en Namibie. Volgens de woordvoerder van SAA scheelt dat een uur vliegen en 10 ton brandstof per vliegtuig. Eerder hadden Madagascar, Kenia, Ivoorkust en Marokko de staatsluchtvaartmaatschappij van Zuid-Afrika landingsrechten gegeven. Het bezoek van De Klerk aan Kenia viel samen met de vrijlating van de Keniaan Kenneth Matiba (59), ex-minister van transport en advocaat van een meer-partijendemocratie. Kenneth Matiba werd in juli vorig jaar gevangen gezet, samen met de toenmalige burgemeester van Nairobi, Charles Rubia, nadat beiden hadden opgeroepen tot de beeindiging van Kenia's een-partijenstelsel. President Moi heeft tot nog toe elke roep om een meerpartijendemocratie in Kenia de kop ingedrukt. Volgens hem zal een meerpartijendemocratie het land alleen maar verdelen. Kenia kent een eenpartijenstelsel sinds 1969, toen de oppositiepartij werd verboden. (AP, AFP, Reuter)