Vondel rattenvanger bij Madame Tussaud

AMSTERDAM, 8 JUNI. Had de Amsterdamse dichter Joost van den Vondel ooit kunnen bevroeden dat hij aan het eind van de twintigste eeuw nog eens als rattenvanger zou worden gebruikt? Een wassen beeld van de zeventiende-eeuwse volksschrijver is vrijwel onherkenbaar, met verwilderde haren en gekleed in oude vodden, geposteerd als schildwacht in de gangen van het nieuwe Madame Tussaud Scenerama in Amsterdam.

Vondel paste niet in de formule van het wassenbeeldenmuseum dat op de drie bovenste etages van een groot winkelpand aan de Amsterdamse Dam is ingericht. Maar zijn beeld was te mooi om zo maar op te bergen. Vondel werd daarom als anonieme rattenvanger in een straattafereel uit de Gouden Eeuw neergezet. Na een investering van maar liefst 25 miljoen gulden opent minister Andriessen van economische zaken maandag 's lands nieuwste toeristische attractie.

De Britse Tussauds Group, onderdeel van het Britse concern Pearson, heeft een aparte opzet ontwikkeld voor uitbreiding van de bestaande Madame Tussaud-vestiging, die 21 jaar geleden in de Amsterdamse Kalverstraat werd geopend. Het museum in Amsterdam is een van de negen toeristische attracties van de Tussauds Group. In Groot-Brittannie beheert de Britse onderneming enkele wassenbeeldenmusea, een planetarium, een rock-circus, pretparken en kastelen. Elke onderneming heeft volgens directeur M. Jolly een eigen formule. Om die reden spreekt Jolly ook niet over een verhuizing van de beelden in Amsterdam van de Kalverstraat naar de Dam, maar wijst hij op de nieuwe elementen zoals de onvergelijkelijke 'animatronics', bewegende en pratende beelden van rubber.

Pearson - een internationaal opererend conglomeraat met 28.000 werknemers, actief in informatie, entertainment, olie, investment banking en porselein - is Tussauds bankier en heeft het grootste deel van de investering betaald.

Pag. 3

Bush viel duurder uit dan Gorbatsjov

Foto- en cameraproducent Kodak, al een aantal jaren aan Tussauds Group verbonden als onafhankelijk sponsor van alle negen toeristische attracties, heeft een aandeel in de opzet van het museum. Van de 25 miljoen gulden die voor de realisatie van het Amsterdamse project nodig was, is circa 3 miljoen gulden uitgegeven aan technische en audiovisuele apparatuur.

De Brit M. Bainbridge die de tentoonstelling heeft ontworpen, stopte veel technische foefjes in de 2.000 vierkante meter van het museum. De bezoeker die zich per lift naar boven laat voeren, stapt uit in de zeventiende eeuw waar een vijf meter hoge Amsterdammer, Claas Janszoon geheten, als gastheer de aanwezigen verwelkomt en vertelt hoe het er drie eeuwen geleden in Amsterdam aan toe ging. Geleid door geluid en licht begint de museumgast vervolgens aan een tocht door een rijk stukje Nederlandse geschiedenis.

Bainbridge blijkt tot in detail de schilderijen uit die tijd te hebben bekeken. De sfeer van het clair-obscur van Rembrandt, de grachtenhuizen-interieurs van Vermeer en het huishouden van Jan Steen worden in ruimten rond de Amsterdamse grachtengordel door de wassen meesters zelf neergezet. Een cilindervormige, draaiende landkaart van Amsterdam anno 1625 laat in een volgend vertrek VOC-schepen de Amsterdamse haven binnenvaren. De onafscheidelijke windmolens doemen aan de horizon op en 10.437 grachtenhuisjes geven een beeld van de hoofdstad in die tijd.

Maar ook aan humor heeft het de Brit bij de opzet van de tentoonstelling niet ontbroken. Op een terrasje aan een zeventiende eeuwse gracht (met 7.500 liter gezuiverd water) vatten tv-ster Henny Huisman en cabaretier Andre van Duin een pintje bij cafe Hoppe terwijl kooplieden hun vracht binnenvaren. Achter hen staat Simon Carmiggelt te mijmeren.

Met een winters tafereeltje met ijshockeyende jongetjes, weggewandeld uit een schilderij van Hendrik Avercamp, eindigt de Gouden Eeuw en komt de bezoeker bij de eerste man op de maan. Vervolgens gaat het snel via de koninklijke familie, met een iets te gezette koningin, langs Europa's politieke leiders en enkele televisie-sterren naar de groten der aarde. Vanuit het dak daalt Sinterklaas te paard neer om een vaderlijk slotwoord te spreken voordat uit de openbrekende globe in het midden van de zaal een kale engel rijst, getooid in een jurk van Europese vlaggen. Onder de jubeltonen van Alle Menschen werden Bruder krijgt de tentoonstelling een bombastisch einde.

Het museum biedt plaats aan 105 beelden. De wassenbeelden die niet bewegen of praten, hebben ongeveer 50.000 gulden per stuk gekost. “Gorbatsjov was wat goedkoper dan Bush omdat de Russische leider minder haar heeft”, meldt ontwerpster J.

Gray die de haartjes van beide heren een voor een heeft aangebracht. Bewegende en pratende beelden kostten ruim twee ton.

Als de formule in Amsterdam aanslaat wil de directie van de Tussauds Group het aantal wassenbeeldenmusea uitbreiden over de hele wereld. Jolly noemt Berlijn, New York en Tokio als steden die in aanmerking komen voor een eigen wassenbeeldenmuseum. Halverwege de jaren '90 zou in een van die drie de volgende attractie van de Britse entertainers moeten worden geopend. Over enkele maanden zal worden besloten welke stad de eer te beurt valt.