Verbodsrecht EG op uitlenen platen en cd's in de maak

DEN HAAG, 8 JUNI. Bibliotheken en uitleenorganisaties van platen en cd's maken zich ernstig zorgen over de plannen van de Europese Commissie een verbodsrecht op het uitlenen van geluidsdragers in te voeren.

Dat verbodsrecht is opgenomen in een voorstel voor een EG-richtlijn die op 1 januari 1993 van kracht moet worden. Een deel van het voorstel is gebaseerd op een onderzoek dat concludeert dat het uitlenen en verhuren van boeken en geluidsdragers een nadelige invloed heeft op de verkoop.

Volgens een contra-expertise van het Nederlands Economisch Instituut (NEI) is die negatieve invloed echter helemaal niet bewezen.

De resultaten van de contra-expertise zijn naar het kabinet gestuurd en naar de betrokken instanties in Brussel. Het tegenonderzoek is gedaan in opdracht van het Nederlands Bibliotheek en Lektuurcentrum (NBLC), de Centrale Discotheek Rotterdam (CDR), de Vereniging van Bibiothecarissen, Documentalisten en Literatuuronderzoekers (NVB) en het samenwerkingsverband van de universiteitsbibliotheken, de Koninklijke Bibliotheek en de Bibliotheek van de Koninklijke Akademie van Wetenschappen. Het gewraakte onderzoek was uitgevoerd door de Stichting voor Economisch Onderzoek (SEO), die adviseerde om naast een vergoedingsrecht, een verbodsrecht in te stellen voor het uitlenen en verhuren van boeken en geluidsdragers. Volgens mr. E.J.C. Giavarra van de CDR zal het verbodsrecht, waarbij belanghebbenden het recht krijgen gedurende een bepaalde periode het uitlenen van hun produkten te verbieden, alleen gelden voor geluidsdragers en niet voor boeken. Het NEI concludeert dat het rapport van de SEO voor een groot deel gebaseerd is op veronderstellingen die niet wetenschappelijk worden onderbouwd. Het NEI beveelt daarom aan eerst grondig onderzoek te doen naar de motieven voor het lenen en kopen, omdat dan pas een betrouwbaar beeld kan worden geschetst van de mogelijke gederfde inkomsten voor de boeken- en platenindustrie.

De uitleeninstanties vermoeden dat het voorstel mede het gevolg is van een sterke lobby in Brussel van de platenindustrie, die zich op die manier wil wapenen tegen het illegaal kopieren. Zij vinden echter niet dat zij voor deze illegale activiteiten verantwoordelijk zijn en wijzen erop dat de laatste tijd technische methoden ontwikkeld zijn om geluidsdragers te beschermen tegen het thuiskopieren. In Nederland is bovendien al besloten tot een heffing op de verkoopprijs van lege cassettebandjes.