Mamet in de originele versie

Voorstelling: American Buffalo, van David Mamet, door het American Actors Theatre. Spelers: Grant Walpone, Henry Falconi en Nick Flynn. Regie: William Ontiveros. Gezien: 7-6 in het Rob van Reijn-theater, Amsterdam. Herhalingen aldaar: 8, 15, 16, 21, 22, 28 en 29-6.

Het leven is een kwestie van erop of eronder, kick ass of kiss ass, maar de personages van David Mamet doen daar verder niet larmoyant over - ze nemen het zoals het is en proberen zich er, met wat kruimeldiefstal, doorheen te slaan. Ze communiceren met elkaar in de taal van de straat, vol half afgemaakte zinnen waarin zelden een woord van meer dan een lettergreep voorkomt. Ze snappen elkaar toch wel, ook zonder in details te treden. Know what I mean? Yeah.

De drie mannen die in American Buffalo broeden op een inbraak, bevinden zich in de volgepakte uitdragerij van een van hen. Op het raam staat dat de zaak Don's Resale heet, waarschijnlijk een eufemisme voor heling. Het is er stoffig en benauwend, maar veiliger dan in de buitenwereld. Wat zich buiten afspeelt, is ongrijpbaar en bedreigend. Binnenshuis zijn ze vrienden, hoewel je daar in hun business natuurlijk nooit helemaal zeker van kunt zijn. Als het er echt op aankomt, moet iedereen in deze wereld voor zichzelf zorgen. Hoe langer de handeling voortduurt, hoe meer de zenuwen op scherp komen te staan.

American Buffalo, geschreven in 1975 en met succes gespeeld op Broadway, is de eerste voorstelling van het nieuwe American Actors Theatre in Amsterdam. Het is maar goed dat het stuk hier in de oorspronkelijke taal wordt gespeeld; de teksten van Mamet horen thuis in Chicago en zijn niet in het Nederlands te vertalen. Bij die ultrakorte zinnen hoort ook het tik-tak van de dialogen en het verhevigde realisme waarin Amerikaanse acteurs kunnen excelleren. Deze drie doen dat - en hun perfecte timing geeft aan de voorstelling precies de mengeling van komedie en drama, die Mamet bedoeld moet hebben. Het resultaat is een voorbeeldig staaltje van toneelspel op de vierkante centimeter.