Chemieconcerns Akzo en DSM versterken zich met elkaars dochters; Activiteitenruil frustreert fusiegerucht

ROTTERDAM, 8 JUNI. De bodem onder geruchten en speculaties over een fusie tussen DSM en Akzo is gisteren opnieuw een stukje dunner geworden. De beide concerns praten over uitwisseling van bedrijfsactiviteiten die beter bij de ander passen. Een ruil dus - geen fusie, geen samenwerking.

Al sinds jaar en dag zoekt de buitenwacht, met name gevestigd op het Damrak waar gisteren nauwelijks werd gereageerd, naar gebieden waar 's lands grootste chemieconcerns elkaar zouden kunnen versterken of aanvullen. Dat is een goede grond voor bundeling van de krachten, zeggen sommige analisten, en bovendien brengt een fusie de beide Europese subtoppers in de buurt van de echt grote chemieconcerns. Met omzetten van 10,2 miljard gulden (DSM) en 17,3 miljard (Akzo) blijven ze immers ver achter bij grootheden als het Britse ICI en het Duitse trio BASF, Bayer en Hoechst. Die hebben omzetten die de 50 miljard gulden naderen of zelfs overschrijden.

Akzo-voorzitter jhr.mr. A.A. Loudon en zijn DSM-collega mr. H. van Liemt doen suggesties voor een fusie doorgaans wat lacherig af. Ze benadrukken de gehechtheid aan de 'eigen identiteit' en trekken de veronderstelde synergie in twijfel.

Hun bedrijven hebben immers nogal onderscheiden activiteiten. Akzo's zout- en basischemie wijkt fundamenteel af van DSM's petrochemie, DSM doet niets in farmaceutica en Akzo maakt geen kunstmest. Die divisies bijeenbrengen zou de aanwezigheid op de diverse markten niet versterken.

Voordeel zou wellicht te behalen zijn uit samenvoeging van centrale stafdiensten, maar daar staat tegenover dat het management zijn aandacht over meer divisies zou moeten spreiden. Bij een bedrijf als ICI, dat maar liefst tien verschillende divisies kende (waar andere chemiegiganten er vijf of zes hebben), is de ongewenstheid daarvan gebleken.

Mede op grond van sterk teruglopende resultaten heeft dat concern besloten tot reorganisaties. Het trekt zich terug op zeven kernactiviteiten waarin het sterk genoeg denkt te zijn op de wereldmarkt.

Toch sluiten Akzo en DSM desgevraagd een fusie ook nooit uit en ze noemen allerlei vormen van samenwerking met wie dan ook bespreekbaar. Waarna financieel Amsterdam weer bekijkt waar de beide concerns iets voor elkaar zouden kunnen betekenen.

Dat zou bijvoorbeeld in hoogwaardige kunststoffen kunnen zijn, of in coatings (verven, lakken en harsen). Op die gebieden ontplooien beide ondernemingen immers wel allebei activiteiten.

Die redenering blijkt nu inderdaad plausibel, zij het dat ruilen een veel voor de hand liggender optie is dan fuseren.

Akzo heeft immers Coatings tot kernactiviteit verheven - op de wereldmarkt voor verven en lakken behoren de Arnhemmers tot de allergrootste - en DSM deed dat zelfde met de zogeheten Engineering Plastics. De Limburgse onderneming investeerde de laatste jaren fors in dit soort hoogwaardige kunststoffen voor constructiedoeleinden.

De poederverf van DSM (200 miljoen gulden omzet) ligt in het verlengde van de produktie van poederverfharsen door DSM Resins, maar is geen kernactiviteit en vrij gemakkelijk los te koppelen. Voor Akzo geldt hetzelfde voor de technische kunststoffen.

Een divisie van DSM, zo heeft voorzitter Van Liemt in het verleden herhaaldelijk betoogd, krijgt bestaansrecht wanneer ze voldoende omvang heeft. Daarvoor wordt grofweg een minimumomzet van een miljard gulden aangehouden. Door afscheiding vorig jaar van Engineering Kunststofprodukten uit de toen 1,45 miljard grote divisie Kunststofverwerking ontstond een nieuwe divisie met een half miljard omzet. Met de 400 miljoen gulden omzet van Akzo's engineering kunststofprodukten erbij krijgt de nieuwe DSM-divisie snel de beoogde omvang.

Akzo Coatings (omzet 3,66 miljard) is tegelijk heel blij met uitbreiding in poederverven, die ze nu alleen op bescheiden schaal in het Belgische Vilvoorde maakt. Poederverven worden steeds vaker gebruikt in met name de autoindustrie en de witgoedsector, omdat ze heel efficient en milieuvriendelijk zijn te verwerken. Akzo zoekt juist groei in dit hoogwaardige deel van de coatingsmarkt.

Hoewel de besprekingen over de ruil van de bedrijfsactiviteiten nog enkele maanden zullen beslaan, is er weinig reden aan te nemen dat de transactie waaruit beide partijen zoveel voordeel denken te kunnen putten zou mislukken. En dat een eventuele fusie, indien nog denkbaar, in ieder geval heel ver weg is, blijkt wel uit de vooraankondiging dat DSM in ieder geval niet zal bijbetalen in aandelen.