Explosies

Twee frontsoldaten lagen bij nacht te bibberen in hun loopgraaf. De hele compagnie was al dood, de munitie op, versterking nog niet in zicht en een vijandelijke bestorming op handen.

“We zijn er geweest”, jammerde de een, “uit het zwijgen van onze geweren snapt de vijand natuurlijk wel hoe het er aan onze kant voorstaat.” “Kom kom”, zei de ander, “we hebben nog niet al onze troeven uitgespeeld. In mijn ransel zit nog een zakje maiskorrels. Als we die poffen, denkt de vijand dat onze loopgraaf nog op volle vuursterkte is!”

Vandaag gaan we popcorn bakken en kijken we onder welke omstandigheden dat het beste lukt. We hebben nodig: gedroogde maiskorrels (verkrijgbaar bij de Surinaamse toko, maar ook in de meeste supermarkten), een pan met deksel, wat olijfolie, een gasfornuis met oven, een liniaal en pen en papier.

Neem een half kopje van de gedroogde maiskorrels, tel ze uit en leg ze los van elkaar op een bakplaat. Doe de bakplaat in de oven en verwarm deze zo langzaam mogelijk op de laagste stand, een a anderhalf uur.

Tel in de tussentijd een zelfde hoeveelheid maiskorrels uit en doe deze in een al flink hete pan met olijfolie. Zorg dat alle korrels contact maken met de bodem, sluit de pan en zet deze op het vuur.

In de pan doet zich een serie harde knallen voor. Open zodra die is afgelopen de pan en bekijk de maiskorrels. Zoals je ziet zijn die opengebarsten en veranderd in sneeuwwitte popcorn. Tel hoeveel van de maiskorrels er niet zijn opengebarsten. Meet van twintig popcornvlokken met de liniaal de doorsnede in millimeters. Bereken het gemiddelde door het totaal te delen door twintig.

Herhaal nu de proef met de langzaam voorverwarmde maiskorrels uit de oven. Tel ook in dit geval het aantal niet-opengebarsten korrels en bepaal de gemiddelde doorsnede van de wel-opengebarsten korrels.

Vergelijk de uitkomsten van de beide proeven. Zoals je ziet, poft de voorverwarmde mais minder goed dan die 'vers uit het zakje'. Er barsten minder korrels open en de popcorn is gemiddeld kleiner. Dat komt, doordat er in de verwarmde mais minder water zit. Popcorn bestaat uit de uiteengereten wrakstukken van maiskorrels die overblijven na stoomexplosies. Hoewel de maiskorrels 'gedroogd' zijn, bevatten ze altijd nog wel een beetje water. Als je de maiskorrel snel verwarmt, gaat dat water koken en wordt het stoom.

Stoom heeft veel meer ruimte nodig dan water en er ontwikkelt zich dus stoomdruk in de korrel. De druk is te hevig en te plotseling voor de zaadwand, zodat die bezwijkt en openspringt. Met een knal ontsnapt de stoom naar buiten en neemt daarbij het zachte binnenste van de korrel mee.

Omdat de korrels uit de oven zachtjes waren voorverwarmd, was daaruit al een deel van het water rustig zonder knal ontsnapt en poften ze minder vaak en goed. De rest van de zak kun je dus maar beter direct poffen als je lekkere popcorn wilt. Voeg een weinig zout toe of, als je dat lekkerder vindt, suiker.