Chevenement doet examen filosofie over

PARIJS, 7 JUNI. Waarom is het woord recht nog niet, als een pedante uitdrukking, verbannen uit de politiek van de oorlog? Deze opmerking van de Duitse filosoof Immanuel Kant is een van de vier teksten uit diens 'Kritik der reinen Vernunft' die dit jaar op het programma stonden van de middelbare scholieren in de Franche-Comte (een landstreek in Oost-Frankrijk) die filosofie in hun pakket hadden.

Nu deze week de examens voor het baccalaureat zijn begonnen en aanstaande zondag twee goede ex-scholieren de beslissende ronde om de parlementszetel van de stad Belfort uitvechten, organiseerde de regionale krant L'Est Republicain een eigen examen. Het blad legde Kants tekst over de notie van het recht voor aan de twee kandidaten die in de strijd om de zetel van Belfort zijn overgebleven: de linkse socialist Jean-Pierre Chevenement, burgemeester van Belfort, die in februari aftrad als minister van defensie omdat hij tegen de oorlog tegen Irak was, en Jean Rosselot, hoogleraar in het internationaal recht aan de universiteit van Franche-Comte, die kandidaat is namens de rechtse RPR.

Chevenement en Rosselot kregen evenals de lycesten woensdagmiddag vier uur de tijd voor een tekstverklaring. Maar de aanvoerder van de linkervleugel in de socialistische partij en de gaullistische professor, beiden niet bevreesd voor pedanterie, beperkten zich daar niet toe. Ze leverden beschouwingen in over het conflict in de Golf waar de notie van recht een grote rol speelde om de oorlog te rechtvaardigen. Doorhalingen en verbeteringen gaven de werkstukken authenticiteit, noteerde L'Est Republicain fijntjes.

Professor Rosselot vroeg zich af of “een dienaar van de staat af mocht treden. Had hij de mogelijkheid een persoonlijke positie in te nemen buiten de normen van het recht?” De professor-politicus meende van wel. Dat komt dus mooi uit voor Jean-Pierre Chevenement, die doelend op de Amerikaanse president Bush noteerde dat “het cynisme van de macht zich altijd moet camoufleren achter de aanroeping van het recht”. Kant kan tevreden zijn over deze leerling.

Of de kiezers dat ook zijn, zal zondag blijken. In de eerste ronde, twee weken geleden, bleef meer dan de helft van de stemgerechtigden thuis. Men behoeft, zoals veel Fransen, niet Kant bestudeerd te hebben om cynisch over de politiek te kunnen zijn. Maar Chevenement, die in 1946 een hoog cijfer voor filosofie haalde, zal in Belfort waarschijnlijk wel de meerderheid krijgen van de kiezers die gevoelig zijn voor de noties van recht en macht en dus toch maar gaan stemmen.