Z-Afrika schrapt twee belangrijke apartheidswetten

KAAPSTAD, 6 JUNI. Het parlement van Zuid-Afrika heeft gisteren twee van de drie belangrijkste apartheidswetten ingetrokken.

Het gaat om de landwet uit 1913 en 1936, die 87 procent van de grond reserveert voor de blanke minderheid, en om de groepsgebiedenwet, die voorschrijft waar welk ras mag wonen en werken. De twee wetten zullen formeel op 30 juni komen te vervallen, waarschijnlijk samen met de bevolkingsregistratiewet, die de bevolking van Zuid-Afrika indeelt naar ras en kleur en de basis vormt van apartheid. Naar verwachting zal deze wet volgende week in het parlement worden behandeld. De drie afzonderlijke Zuidafrikaanse parlementen voor blanken, Indiers en kleurlingen hebben gisteren ingestemd met afschaffing van de landwet en de groepsgebiedenwet. In het blanke parlement, verreweg de meest invloedrijke volksvertegenwoordiging, stemden alleen de leden van de Conservatieve Partij tegen afschaffing. De Conservatieve Partij, die voor handhaving van apartheid is, vindt dat de regerende Nationale Partij van president De Klerk de belangen van de blanke minderheid verkwanselt. In het kleurlingenparlement onthield de Arbeiderspartij, die de meerderheid heeft, zich van stemming. De Arbeiderspartij verzet zich tegen bepalingen in de wet die de groepsgebiedenwet vervangt, die het volgens haar nog steeds mogelijk maken te discrimineren tegen niet-blanken. De nieuwe wet voorziet namenlijk in 'normen en standaarden' op grond waarvan afzonderlijke gemeenschappen de mogelijkheid krijgen aan nieuwe inwoners eisen te stellen wat betreft veiligheid, netheid en bevolkingsdichtheid. De wet biedt blanke gemeenschappen zo de mogelijkheid niet-blanken buiten te sluiten, aldus de Arbeiderspartij. Afschaffing van de landwet en de groepsgebiedenwet vormt voor veel landen een belangrijke voorwaarde voor opheffing van de sancties tegen Zuid-Afrika. De Europese Gemeenschap heeft reeds een voorschot op de afschaffing genomen. Twee maanden geleden trokken de EG-ministers van buitenlandse zaken het verbod in op handel in Zuidafrikaanse Krugerrands, ijzer en staal. Afschaffing van de landwet gaat het Afrikaans Nationaal Congres (ANC) niet ver genoeg. Het ANC verlangt dat de circa 3,5 miljoen Zuidafrikanen die de afgelopen decennia in het kader van apartheid en met behulp van de landwet en de groepsgebiedenwet van hun land zijn gehaald om plaats te maken voor blanken, nu worden gecompenseerd. (Reuter, AFP, AP)