Oeso-beraad trekt overleg wereldhandel in Gatt vlot

PARIJS, 6 JUNI. De vastgelopen GATT-onderhandelingen over een vrijere wereldhandel zijn na een half jaar vlot getrokken. De 24 rijke industrielanden van de OESO gaven gisteravond in een gezamenlijke verklaring “de hoogste prioriteit” aan afronding van de vastgelopen handelsbesprekingen “liefst” voor het eind van dit jaar.

De Nederlandse minister Kok van financien, die gisteren de jaarlijkse ministerraad van de OESO-landen in Parijs voorzat, zei dat de slotverklaring door de betrokken regeringen wordt onderschreven; het is volgens hem een belangrijk signaal naar de niet uitgenodigde ministers van landbouw, die de onderhandelingen december vorig jaar lieten stranden op de landbouwsubsidies. “De regeringen beschouwen het als een ramp voor de wereldeconomie als protectionisme bij gebrek aan een GATT-akkoord zou toenemen”, verklaarde Kok. Hij constateerde dat sinds het vastlopen van het mondiale handelsoverleg “een aantal OESO-landen in een lichte recessie is beland”, zodat de behoefte aan een stimulans voor de wereldhandel is toegenomen. Bij de GATT zijn 102 landen aangesloten. Carla Hills, de speciale Amerikaanse handelsgezant, noemde het verheugend dat de regeringen van de OESO unaniem in hun standpunt zijn. “Wij hebben vooruitgang geboekt.” De OESO beslaat ruim 70 procent van de wereldhandel. Europees Commissaris Frans Andriessen (buitenlandse betrekkingen) en belangrijk tegenspeler van Hills, zei dat de Europese Gemeenschap op het punt van landbouw wil inleveren.

Voorwaarde is wel dat de Verenigde Staten concessies doen bij andere onderwerpen zoals een vrijer dienstenverkeer. Hills achtte het gunstig dat de slotverklaring expliciet aangeeft dat over een pakket van onderwerpen een akkoord bereikt moet worden, zodat gemakkelijker compromissen gevonden kunnen worden. Kok ziet onderhandelingsruimte, nu de EG door de snel stijgende kosten van de landbouwpolitiek is genoodzaakt tot terugdringing van de gewraakte subsidies. Maar hij waarschuwde voor te groot optimisme: “Of we werkelijk een akkoord bereiken hangt af van de politieke wil van de partners”. Vooral de ministers van landbouw kunnen een oplossing torpederen. Kok: “Als regeringen moeten we de landbouw ervan overtuigen dat ook zij baat hebben bij een vrije wereldhandel.” Staatssecretris Van Rooy, die zich in het buitenland minister van handel mag noemen, was ook terughoudend: “Er zit weer beweging in. Maar mooie verklaringen garanderen nog niet dat er een akkoord komt.”