Navo-ministers steunen aspiraties Baltische landen

KOPENHAGEN, 6 JUNI. De NAVO-ministers van buitenlandse zaken steunen “de verwachtingen en gewettigde aspiraties van de Baltische volkeren” en roepen de Sovjet-autoriteiten op een oplossing te zoeken “door dialoog en echte onderhandelingen met de democratisch gekozen leiders van de drie Baltische republieken”.

De ministers, in Kopenhagen voor hun halfjaarlijkse vergadering bijeen, roepen alle betrokkenen op om “zelfbeheersing te oefenen”. Zij hebben vanmiddag verder opgeroepen tot constructieve samenwerking met de Midden- en Oosteuropese landen om “de veiligheid en stabiliteit in een vrij en onverdeeld Europa” te bevorderen. Daartoe willen ze regelmatige ontmoetingen organiseren met functionarissen en deskundigen om standpunten en informatie over veiligheidspolitieke kwesties uit te wisselen. Ze willen gentensiveerde contacten tussen hoge NAVO-autoriteiten en hun collega's in Centraal en Oost-Europa. Ook op lagere niveaus dienen de contacten te worden uitgebreid. Dat zou dan bijvoorbeeld kunnen inhouden dat Sovjet-militairen cursussen gaan volgen bij NAVO-instellingen als het NATO Defense College en de SHAPE-school.

Overigens zouden de militaire contacten moeten worden uitgebreid en samenwerking tot stand worden gebracht op het gebied van burgerbescherming, rampenbestrijding en milieukwesties, waar de NAVO zich mee bezighoudt. Minister Van den Broek zei vanmorgen niet bang te zijn dat de ergernis die de Fransen hebben getoond over de NAVO-plannen voor de oprichting van een legerkorps voor snelle interventie vertragend zal werken op de ontwikkeling van een nieuwe NAVO-strategie. Eerder deze week lieten Franse bewindslieden doorschemeren dat de Franse president Mitterrand “furieus” is over het feit dat de NAVO-ministers van defensie vorige week de plannen hebben aangenomen voor een snelle interventiemacht van de NAVO. Pag. 5: VS verrast over Franse irritatie Niet zozeer de inhoud van die plannen had Mitterrand geergerd, maar het tijdstip waarop ze waren gelanceerd, nog voordat de Europeanen in het kader van de Westeuropese Unie hun eigen plannen voor een dergelijke macht vorm hadden kunnen geven. “Ik ben niet bang dat de Fransen de strategie-discussie zullen gaan bemoeilijken”, zo zei Van den Broek daar vanmorgen over. Er bestaat volgens Van den Broek geen verschil van mening over de nieuwe strategie, waaraan de Fransen zelf ook hebben meegewerkt. Amerikaanse zegslieden bij de NAVO toonden zich gisteren zeer “verrast” door de verklaringen uit Parijs dat de Franse president zich bedrogen voelde door de 'deal' die de NAVO-ministers van defensie gemaakt zouden hebben. Zij wezen erop dat de Fransen uit eigen beweging niet deelnemen aan de militaire commandostructuur van de NAVO en dat de Amerikaanse minister van defensie, Dick Cheney, twee dagen voor de vergadering van de NAVO-ministers van defensie, president Mitterrand en de betrokken Franse ministers uitgebreid over de NAVO-plannen had ingelicht. De discussie werpt een schaduw over de ministersvergadering van vandaag, die onder meer beslissingen moet nemen over de nieuwe NAVO-strategie en over de betrekkingen met Oosteuropese landen. De verwachting is dat vandaag een politieke verklaring wordt aangenomen waarin wordt voorgesteld de contacten met Oost-Europa te intensiveren, niet alleen op de allerhoogste niveaus, maar ook op lagere. Frankrijk heeft er grote problemen mee dat de NAVO dit soort initiatieven neemt: Parijs is van mening dat dat zaken zijn die in het kader van de CVSE, de Conferentie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa, moeten worden georganiseerd. In zijn openingstoespraak legde NAVO-secretaris-generaal Manfred Worner er vanmorgen de nadruk op dat het Atlantisch bondgenootschap de schepping van “duurzame structuren voor samenwerking, vrede en veiligheid in een nieuw Europa” wil vergemakkelijken, onder meer door het herzien van haar strategie en door de rol van de CVSE als middel voor pan-Europese samenwerking te vergroten. De bestaande regelingen voor diplomatie verbindingen functioneren goed, zo zei Worner, en het netwerk van contacten en uitwisseling zal “nog substanteler worden gemaakt. De ministers spraken vanmorgen hun “diepe tevredenheid” uit over de overeenstemming die de VS en de Sovjet-Unie hebben bereikt over de problemen die waren gerezen bij de CFE, het verdrag over conventionele wapenbeperking in Europa. De ministers zeggen te hopen dat de voortgaande discussies op korte termijn zullen leiden tot een bindend akkoord tussen de 22 betrokken partijen en tot een akkoord over de tweede fase van het CFE-overleg in Wenen.