Kamermeerderheid voor VVD-motie; Beeld Kounellis maakt geen kans

DEN HAAG, 6 JUNI. De VVD-fractie in de Tweede Kamer heeft gisteren een motie ingediend waarin wordt voorgesteld minister d'Ancona te berichten dat het kunstwerk van Kounellis er maar beter niet kan komen en waarschijnlijk wordt die opvatting door de meerderheid van de Tweede Kamer gesteund.

De motie werd ingediend tijdens de debatten over de besteding van het budget dat bestemd is voor de Kamer zelf (de 'Raming'). De VVD meent dat het presidium van de Kamer het advies van de Bouwbegeleidingscommissie moet volgen. Deze commissie verklaarde zich op 21 mei in meerderheid tegen het ontwerp voor een 'monument voor de democratie' van de Grieks-Italiaanse kunstenaar Jannis Kounellis. Het kunstwerk is een geschenk van de minister van WVC aan de volksvertegenwoordiging.

Aanstaande dinsdag zal over de motie worden gestemd. De zekere voorstanders van het beeld zijn PvdA, D66 en Groen Links. Te zamen hebben zij 67 zetels. De tegenstanders zijn in ieder geval het gehele CDA, klein rechts en het grootste deel van de VVD. Deze partijen hebben samen 83 zetels. Het debat leverde verder weinig nieuwe gezichtspunten op. De bezwaren richtten zich opnieuw tegen de procedure (geen open inschrijving, geen Nederlandse kunstenaars), de brief van de minister (waarin de zinsnede 'democratie is mensenwerk' voorkomt) en het beeld zelf ('niet mooi', volgens CDA-woordvoerder Mateman). De kans dat er een nieuwe ontwerpprocedure gestart wordt, waarbij ook Nederlandse kunstenaars kunnen inzenden, wordt uitgesloten geacht. Kamervoorzitter Deetman kondigde aan dat het presidium zich bij de wens van een Kamermeerderheid zal neerleggen. Vorige week was het presidium nog van oordeel dat het geschenk aanvaard moest worden omdat het 'niet behoort te treden in de beoordeling van kunstwerken.' R. Fuchs, directeur van het Haags Gemeenstemuseum en adviseur voor dit project zei vanochtend: “Ik begrijp het gewoon niet. Ik heb meteen gevraagd of het ook een buitenlandse kunstenaar mocht zijn, en daar was niemand tegen. Men was het met mij eens dat soort monumentaal werk niet het fort van Nederlandse kunstenaars is. Dan dat zinnetje in de brief van de minister dat aan mij wordt toegeschreven: 'democratie is mensenwerk'. Ik blijf daar bij. Ik zie niet in hoe de democratie het werk van God kan zijn, het spijt me vreselijk. Ik ben in het geheel niet anti-Christelijk, ik zie dat het een grote beschavende factor is in onze maatschappij. Maar ik hoef toch niet een bepaalde interpretatie aan te hangen - uit voorzichtigheid? De tolerantie mag ook wel eens de andere kant opgaan”

De architect van de nieuwe Kamergebouw, P. de Bruijn, zegt het 'heel jammer' te vinden als de Kamer het beeld zou afwijzen. “Ik ben erg enthousiast over de sobere vorm. Ik heb het idee dat op de juiste plek een goede oplossing gevonden is, met de juiste middelen. Het is een sterk kunstwerk, dat zijn plaats zeker zou verwerven.” “Ik vind het daarom onverstandig dat men erover gaat stemmen. Als mijn ontwerp voor de nieuwbouw in de Kamer was behandeld, was het ook afgewezen. Een kunstwerk is nooit voor iedereen acceptabel. Die afwijzing is een Staphorst-reactie, angstvallig en krampachtig. Heel Europa zal ons er om uitlachen.”Tijdens het Kamerdebat werd ook veel kritiek geleverd op het ontwerp voor een nieuw logo (een gestileerde leeuw) en bijbehorende huisstijl voor de Tweede Kamer. Het CDA diende een motie in, waarin de Kamer wordt uitgenodigd zich tegen het nieuwe ontwerp te verklaren en het oude beeldmerk (een gekroonde leeuw) te handhaven.