Buikliggertjes hebben inderdaad verhoogde kans op wiegedood

Een baby die op de buik te slapen wordt gelegd, loopt een verhoogd risico op wiegedood. Voor het eerst is die conclusie nu bevestigd door een prospectief onderzoek.

Bij eerdere studies was het bezwaar geopperd dat daarbij pas achteraf het verband tussen slaaphouding en wiegedood werd gelegd. De betrouwbaarheid van een dergelijk retrospectief onderzoek wordt dan sterk bepaald door de informatie die de ouders vlak na de dood van hun kind kunnen geven. Bovendien werd er vaak te weinig rekening gehouden met de invloed van storende factoren, zoals bijvoorbeeld een laag geboortegewicht. Australische onderzoekers hebben bij een onderzoek onder de pasgeborenen van het eiland Tasmanie geprobeerd dergelijke fouten te vermijden (The Lancet, 25 mei). Ouders kregen tijdens een huisbezoek een uitgebreide vragenlijst voorgelegd. Naar van alles werd er gevraagd: naar de slaaphouding, de rookgewoonten van de moeder, kinderziekten, het beddegoed, de matras tot en met de verwarming in huis. De belangrijkste risicofactor bleek de slaaphouding: bij kinderen die op de buik te slapen werden gelegd, kwam wiegedood 4,5 keer zo vaak voor. Van alle andere variabelen waren alleen het geboortegewicht, roken en de leeftijd van de moeder van invloed. De onderzoekers erkennen dat ook hun studie gebreken vertoond. Zo zijn in de onderzoeksperiode (anderhalf jaar) slechts 23 kinderen aan wiegedood gestorven en dat is voor een betrouwbaar resultaat wel wat weinig. Toch komt op Tasmanie wiegedood zeer frequent voor (3,5 per 1000, vergeleken met 0,7 per 1000 in Nederland). In dezelfde aflevering van 'The Lancet' woedt in de rubriek 'Letters to the editor' ook nog een controverse over het gevaar van schimmelende matrasjes. Volgens een theorie van de Engelsman Richardson is wiegedood het gevolg van bepaalde gassen die bij een schimmelproces uit de matras vrijkomen. De redactie van 'The Lancet' heeft onlangs als commentaar gepubliceerd dat de verschijnselen van wiegedood in niets lijken op een vergiftiging met dergelijke gassen.

Richardson heeft daarop geantwoord dat het onjuist is om een sluipende, chronische inwerking van giftige dampen uit een rottende matras te vergelijken met acute vergiftigingsverschijnselen, zoals die in de literatuur worden beschreven. Feit is wel dat het aantal wiegedoodgevallen in Nederland sinds 1987 bijna gehalveerd is. In dat jaar bracht prof.dr. G.A. de Jonge het risico van slapen op de buik in de publiciteit. En na de publiciteit rond de hypothese van Richardson in 1990 is de frequentie van wiegedood in Engeland ook aan het afnemen!