Grote Britse banken onder vuur wegens afzetterij

LONDEN, 5 JUNI. De vier grote handelsbanken in Groot-Brittannie National Westminster, Barclays, Lloyds en Midland, alsmede de voorzitter van de Bank Associatie, Sir Nicholas Goodison, moeten de komende twee weken allen op het matje komen bij de minister van financien, Norman Lamont.

Die moet, op last van premier Major zelf, uitzoeken in hoeverre de banken vooral kleine bedrijven laten meeprofiteren van de rentedaling met 3,5 procentpunten, die Lamont sedert eind vorig jaar heeft doorgevoerd. Indien Lamont de indruk krijgt dat er sprake is van "niet-concurrerend gedrag", hangt de banken mogelijk een officieel onderzoek naar ongeoorloofde kartelvorming boven het hoofd.

De interventie van de regering volgt op toenemend misbaar eerst in de pers en vervolgens bij politici, over het feit dat banken de renteverlaging zouden hebben gebruikt om bij het opnieuw afsluiten van leningen hun eigen winstmarges te vergroten. Er is sprake van rentetarieven die meer dan 6 punten hoger liggen dan het tarief dat de banken zelf betalen. Dat beleid verergert de gevolgen van de economische recessie, omdat vooral kleine bedrijven onder aanhoudend hoge rentes ten onder gaan.

Premier John Major zelf maakte gisteren in het Lagerhuis een eind aan de opstelling van zijn regering tot nu toe, dat de hoogte van rente op leningen een kwestie is tussen bank en client. Hij kondigde aan dat hij minister Lamont opdracht had gegeven tot nader onderzoek naar de manier van zakendoen van de banken en zei: "lk maak me ernstige zorgen over het toenemend aantal klachten dat we hebben gekregen van kleine bedrijven dat ze door hun banken hardhandig worden aangepakt". In conservatieve kring wordt Majors interventie gezien als een poging de electoraal zo schadelijke gevolgen van de recessie zo snel en zo hardhandig mogelijk te beperken.

De voorzitter van de raad van bestuur van Barclays Bank, Sir John Quinton, heeft meteen ontkend dat zijn bank onterecht hoge rentetarieven berekent. Barclays had de daling in rentetarieven doorberekend aan het merendeel van zijn clienten, zo liet hij vanuit Japan weten. Maar Barclays' managing director, Andrew Buxton, gaf gisteren voor de BBC toe dat het ongetwijfeld zo is dat de grote banken hun medewerkers op het hart hebben gedrukt dat er meer winst gemaakt moet worden. Alle genoemde banken kampen met teruglopende resultaten, gevolg van onberaden leningen aan de Derde wereld en van onvoldoende inkomsten uit een economie in recessie. Maar Buxton ontkende dat kleine bedrijven bij het verlengen van leningen zijn afgezet.

Uit officiele cijfers blijkt dat de vier grote banken in de eerste vier maanden van dit jaar verantwoordelijk zijn geweest voor het faillissement van een record-aantal (kleine) bedrijven: 1.291 . De eigenaren van deze en nog bestaande bedrijven klagen niet alleen over de (te) hoge rente die de banken bedingen, maar ook over de manier waarop die wordt opgelegd. Renteverhogingen zouden niet van tevoren worden aangekondigd en om onduidelijke redenen worden ingevoerd.