Gorbatsjov in Nobelrede: Gevaar voor vrede bij falen perestrojka

OSLO, 5 JUNI. Sovjet-leider Gorbatsjov heeft het Westen dringend gevraagd zijn hervormingen te blijven steunen. Hij deed dat in de rede waarmee hij vandaag in Oslo zijn Nobelprijs voor de Vrede in ontvangst nam.

Het bezoek aan Oslo wordt in hoge mate overschaduwd door het optreden van Sovjet-soldaten in Litouwen, eerder deze week.

Gorbatsjov zei dat het slagen van de perestrojka de wereld “kansen biedt op een nieuwe wereldorde” maar dat de wereldvrede gevaar loopt als de perestrojka mislukt en dat in dat geval van een nieuwe wereldorde ook geen sprake zal kunnen zijn. Hij bepleitte een nauwe samenwerking tussen de Sovjet-Unie en het Westen “om de economische strategie te coordineren”, maar maakte tevens duidelijk dat Westerse steun niet afhankelijk mag worden gemaakt van politieke voorwaarden.

Aan de vooravond van Gorbatsjovs komst hebben Noorse functionarissen gezegd dat het optreden van Sovjet-militairen in Litouwen, eerder deze week, een “donkere schaduw” over het eendaagse bezoek werpt. “We hebben redenen de gebeurtenissen in Vilnius als ernstig te bestempelen. Het machtsvertoon (in Vilnius) dient de zaak van de vrede niet”, zei de Noorse minister van buitenlandse zaken, Thorvald Stoltenberg, gisteren in het parlement. “Onze boodschap ten aanzien van de Balten is duidelijk: we steunen hun historische recht op onafhankelijkheid.” Stoltenberg zei dat de kwestie later vandaag ter sprake komt tijdens besprekingen die Gorbatsjov voert met onder anderen premier Brundtland. Geir Lundestad, secretaris van het Nobelprijscomite dat Gorbatsjov vorig jaar de Nobelprijs toekende, zei dat de leden van het Nobelcomite het vandaag met Gorbatsjov eveneens over Litouwen zullen hebben.

Ook in de Noorse media wordt het 22 uur durende bezoek van Gorbatsjov in het licht van de gebeurtenissen in Litouwen geplaatst. “Blijf thuis, Gorbatsjov!”, aldus gisteren het blad Dagbladet. “De militaire actie heeft Gorbatsjovs bezoek aan ons land onmogelijk gemaakt. De dramatische gebeurtenissen in Vilnius bedreigen niet alleen de nieuwe democratie daar, maar komen ook neer op een onacceptabele provocatie van de vrije wereld, niet in de laatste plaats tegen Noorwegen als gastland van de Nobelprijs voor de Vrede.”

(Reuter)