Commissie voor decentraliseren van rijkstaken

DEN HAAG, 5 JUNI. Het kabinet heeft de oud-ministers Van Aardenne (VVD) en Van Dijk (CDA) en de Amsterdamse oud-wethouder Etty (PvdA) ingeschakeld om het overdragen van rijkstaken naar provincies en gemeenten te begeleiden.

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), het Inter Provinciaal Overleg (IPO), premier Lubbers en de ministers Dales (binnenlandse zaken) en Kok (financien) kwamen vrijdag overeen dat van ruim honderd rijksregelingen zal worden bekeken of ze in aanmerking komen voor decentralisatie. Het is de eerste keer dat alle betrokken partijen gezamenlijk een pakket decentralisatie-voorstellen hebben besproken.

Volgens secretaris G. Huisman van het Inter Provinciaal Overleg gaat het om taken en regelingen waarmee in totaal naar schatting ongeveer 25 miljard gulden is gemoeid. Hoewel decentralisatie een zaak van lange adem is, kunnen enkele taken volgens hem al binnen enkele maanden naar lagere overheden worden overgeheveld. Voor een aantal voorstellen is wetswijziging nodig. Huisman spreekt van een gigantische operatie.

Bij de uitvoerende taken die de gemeenten en de provincies van het rijk willen overnemen, gaat het onder andere om delen van het milieubeleid, het beheer van wegen en waterwegen en de onderwijsinspectie. De departementen hebben al voorstellen gedaan voor decentralisatie van tien regelingen, waarin in totaal 2,5 miljard gulden omgaat.

Het kabinet besloot eerder dit jaar in de tussenbalans het afstoten van rijkstaken naar de provincies en gemeenten “een krachtige impuls” te geven. Er zou een grotere doelmatigheid kunnen worden bereikt door de uitvoering van het beleid te leggen “waar die thuishoort”. Bovendien zou dat ook nog bezuinigingen kunnen opleveren. De zogenoemde commissie van wijze mannen - Etty, Van Dijk en Van Aardenne - moet er op toezien dat de decentralisatie ook daadwerkelijk in gang wordt gezet.

De VNG wil onder andere dat allerlei subsidiestromen die nu via het rijk lopen, bijvoorbeeld voor sociale vernieuwing, in het Gemeentefonds worden gestopt. De gemeenten krijgen dan meer ruimte voor het voeren van een eigen beleid. De provincies zouden rijkstaken willen overnemen op het gebied van het regionaal-economisch beleid, volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en milieubeheer, verkeer en waterstaat, welzijn en volksgezondheid, onderwijs en landbouw en natuurbeheer.