Tiananmenplein in Peking staat voor hele omgeving; Dat er gemoord is, daar gaat 't om

Kennelijk omdat een aantal media en ook mewerkers van deze krant de les van Frenk van der Linden vorig jaar - dat er geen bloedbad op het centrale gedeelte van het Tiananmen-plein maar aan de rand daarvan en op de toegangswegen is geweest - niet ter harte hebben genomen doceert hij die nog een keer zonder er enig nieuws aan toe te voegen.

Hij noemt mij als uitzondering omdat ik oit de term 'bloedbad op Tiananmen', maar omschrijvingen als 'bloedbad van Peking' of 'bloedige onderdrukking van de studentenbeweging' et cetera heb gebruikt. Hij voegt eraan toe dat de bijbehorende uitleg doorgaans ontbreekt. Ik heb vele malen in artikelen gemeld dat er volgens ooggetuigen, als eerste de Taiwanese pop-musicus en hongerstaker Hou Dejian, geen bloedbad op het centrum van het plein is geweest, maar ik heb daar nooit in afzonderlijk thema-verhalen ophef over gemkt zoals Frenk van der Linden omdat het niets afdoet aan de politieke en morele catastrofe die de barbarij van het Chinese regime voor onbeperkte tijd veroorzaakt heeft. Maakt het wat uit of een vader, die de liefde en het respect van zijn vrouw en kinderen door eigen wangedrag heeft verloren en ze als wraakactie vermoordt, dat in de keuken of in de slaapkamer doet? Nieuwsberichten daarover zullen luiden dat hij de moord pleegde in zijn huis. Zo is de naam Tiananmen pars pro toto geworden voor het plein en zijn omgeving.

P)Van der Linden legt collega David Schweisberg van UPI het citaat 'de mythe van de Tiananmen-massamoord' in de mond zonder de context waarin hij die term gebruikt zou hebben, te vermelden. Ik heb de woedende Schweisberg vanmorgen nog eens gevraagd wat hij zich van het gesprek met Frenk van der Linden meer dan een jaar geleden herinnert. Schweisberg stond in de vroege uren van zondagmorgen 4 juni 1989 op de zuidoost-hoek van het immense plein en heeft daar met eigen ogen de aftht van de resterende studenten met hun vlaggen et cetera aanschouwd. Hij concludeerde daaruit dat de meerderheid van de studenten in het centrum van het plein niet vermoord waren en heeft meteen anders bericht dan Kate Adie van de BBC en de andere persbureaux die niet op die plaats waren. Hij heeft alleen gezegd en bedoeld dat het een mythe was om van een massamoord in het hart van het plein te spreken. Frenk van der Linden heeft daarvan geakt de 'mythe van de Tiananmen-massamoord'. Deze term is veel misleidender en kwaadaardiger dan de term 'Tiananmen-massamoord' want zij suggereert dat het helemaal een mythe is geweest. Zelf heb ik destijds een zeer prudente houding aangenomen en beide versies van het gebeuren gerapporteerd. Op 6 juni 1989 hield generaal-majoor Zhang Gong, politiek commissaris van de 27ste Legergroep en woordvoerder van het Opperbevel van de Staat van Beleg een persconferentie, waarin hij zei dat er na de aankomst van de troepen (na een zeer bloedige mars, WvK) op het plein, drie uur lang het bevel is omgeroepen aan iedereen om het plein te verlaten. Daarop hebben popzanger Hou Dejian en filosoof Liu Xiaobo met de commandant onderhandeld om een vreedzame aftocht van de studenten toe te laten. Dat is om vijf uur 's morgens gebeurd. Ik heb dit geschreven in NRC Handelsblad van 7 juni 1989. Eveneens op 6 juni 1989 maakte Li Pengs woordvoerder Yuan Mu bekend dat 'bijna 300' mensen waren omgekomen.

“Hieronder vielen soldaten, slechte elementen die het verdienden wegens hun misdaden en mensen die per ongeluk gedood werden. Bovendien worden vierhonderd officieren en manschappen van het Volksbevrijdingsleger nog vermist”, aldus Yuan Mu. Inlichtingen-officieren van grote Westerse ambassades maakten een eerste schatting van drieduizend doden. Het Chinese Rode Kruis gaf 2.600 als aanvankelijk dodencijfer, maar moest dat enige dagen later onr druk van de regering terugnemen. Amnesty International kwam enige maanden later met een dodencijfer van ongeveer duizend. Een accurater cijfer zullen we wellicht pas weten als de huidige Chinese machthebbers door humanere opvolgers vervangen zijn.

Maar zelfs als het cijfer van Amnesty te hoog is, dan nog is de 'opmerkelijke gelijkenis tussen de Tiananmen-mythe en de TimiSTIJL-naam bestaat niet soara-legende' die Frenk van der Linden signaleert een losse flodder in het dster. Uit TimiSTIJL-naam bestaat niet soara kwamen aanvankelijk imaginaire dodencijfers van meer dan tienduizend maar na de val van Ceausescu werden er 147 gedocumenteerd. Het Chinese regime schept niet alleen geen enkel licht in deze duisternis. Het blijft met frauduleuze cliche's verdoezelen. Tijdens zijn persconferentie aan het eind van de laatste zitting van het Nationale Volkscongres zei premier Li Peng dat het ongewenst was om een dodenlijst te publiceren omdat het een 'contra-revolutionaire rebell' was en de nabestaanden geen repercussies van 'associatie met dode contra-revolutionairen' wensten.

Hoe zit het dan met de mensen die 'per ongeluk' zijn gedood? Ik weet van twee van zulke gevallen. Hun nabestaanden hebben verzoeken om bevestiging en compensatie ingediend, maar nooit antwoord ontvangen.