Ter herinnering

DE POLITIELE RUST op het Plein van de Hemelse Vrede is schijn. Goed dat Amnesty International er is om ons er aan te herinneren hoe het in werkelijkheid toegaat in de Volksrepubliek van gerontocraten en hun gevolg van de oudste jongeren ter wereld. De minder et wereldoog lopende politieke gevangenen zitten gevangenisstraffen uit van tientallen jaren, het doodvonnis is geen uitzondering, evenmin als de terechtstelling zonder vorm van proces. Ten overvloede: als de wereldopinie kennis neemt van weer eens een actie tegen de Chinese criminaliteit, mag zij er rekening mee houden dat onder deze dekmantel vele onschuldige burgers voor lange tijd, of voor altijd, uit het zicht van familie en bekenden verdwijnen. Twee jaar na de bloedige onderdrukking vae studentenbeweging heerst in China de stilte van de angst.

Amnesty International, een enkele journalist, een enkele diplomaat spreekt zich uit over de ware toestand: de regeringen van de vrije wereld hebben besloten, al weer geruime tijd geleden, dat het ideaal van pluriformiteit in het internationale verkeer een mooie verpakking oplevert, maar als inhoud nog wel eens ongemakkelijke situaties doet ontstaan. Zoals met betrekking tot China. Een zo groot en volkrijk land speelt een te belangrijke in de onderlinge machtsverhoudingen dan dat het lange tijd zou kunnen worden genegeerd. Hoe zou China bijvoorbeeld in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties hebben geopereerd toen het erom ging Saddam Hussein terug te drijven indien het zelf aan de strafbank geketend was geweest? Cynisme is aan de wereldpolitiek niet vreemd. Het heet dan pragmatisme. Af en toe worden we herinnerd aan onze kortstondige verontwaardiging over de wandaden van heersers. Zoals die in de nacht van 3 op 4 juni 1989 in China's steden en dorpen - en de daarop volgende.