Ondernemen onder de rook van Philips gedijt goed

VELDHOVEN, 4 JUNI. De Brabantse buren Lambert Dielesen en Ron Kok worden steeds verrast. Drie jaar maken ze nu robots voor de produktivan compact discs en geen enkele elektronica-grootmacht heeft hen van de markt gevaagd al hadden ze dat al na twee jaar verwacht. Nu claimen ze met hun bedrijf OD&ME leider te zijn op de markt voor produktiesystemen van compact discs.Een tweede verrassing wacht hen vandaag. Zij krijgen de meest prominente ondernemersprijs, de Koning Willem I-plaquette, overhandigd door prins Claus en in aanwezigheid van premiers Lubbers en president Duisenbergan de Nederlandsche Bank.

“Het is een heel gedoe, zo'n Willem I prijs. De Ridderzaal is bij voorbeeld veel te klein. Lang niet alle honderd werknemers van ons bedrijf kunnen de prijsuitreiking bijwonen. Gelukkig zijn er bij ons een heleboel die niet van dit soort officiele gebeurtenissen houden”, aldus directeur Kok. Vooraf heeft de stichting de administratie doorgelicht.

“Het is een beetje onplezierig als wij direct na toekenning van de prijs op de fles gaan”, zo verklaaDielesen. De stichting Willem I heeft wat dat betreft niet altijd een gelukkige keuze gehad. Vlak voordat Boskalis van de ondergang moest worden gered door een bankconsortium kreeg het bedrijf nog even de prijs. Ook zullen beleggers bedrijven als Rood Testhouse en DAF nu misschien niet gauw nomineren, toch hebben zij ook de prestigieuze Koning Willem I plaquette. Behalve het bedrijf van Dielesen en Kok vallen dit jaar ook klapdeurenfabrikant Boon, fiet(Jenproducent Sparta en de milieuvriendelijke boekbinder Oosterbosch in de prijzen. Opvallend is dat twee van deze bedrijven afkomstig zijn uit Veldhoven. Groeit Veldhoven uit tot ondernemers-eldorado der Nederlanden? Veldhoven ligt zo dicht onder de rook van Eindhoven dat de Philips-gemeente denkt het te annexeren. Allerlei bedrijventerreinen zijn hier uit de grond gestampt. High tech-bedrijven voeren de boventoon. Hiertussen ligt het in wit steen uitgevoerde complex van OD & ME wat staat voor Optical Disc & Memory Engineering. In deze omgeving heeft bijna alles en iedereen iets met Philips te maken. Lambert Dielesen maakte zijn afstudeerscriptie bij Philips en Ron Kok werkte drie jaar bij het elektronica-bedrijf. Zij kregen het idee dat het fabricageproces van compact discs goedkoper kon. De produktie van cd's is bij Philips duur, omdat de produktieruimte stofvrij moet blijven met alle operatiezaal-achtige taferelen vandien. Kok redeneert dat als je mr snel genoeg produceert stofdeeltjes geen kans maken. Hij kreeg vervolgens uit de hele omgeving apparatuur ter beschikking gesteld en ging samen met zijn meer commercieel ingestelde buurman Dielesen aan de slag. Dielesen: “Ik deed het meer bij wijze van oefening. Wij gingen er van uit dat we na twee jaar ingehaald zouden zijn, dus het mocht allemaal niets kosten. Bij groeibedrijven krijg je vaak problemen met de financiering. Wij hebben echter tot nu toe als uit eigen middelen gefinancierd.” Pas nu denkt hij aan externe aandeelhouders. Het feit dat zijn bedrijf voor de Willem I-prijs is genomineerd door de Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij lijkt hiermee iets te maken te hebben, maar die suggestie wijzen de directeuren ten stelligste af. OD & ME verkoopt zijn apparaten van een kleine drie miljoen gulden per stuk over de hele wereld. “Wij hebben een marktaandeel van zeventig procent,” claimt Kok. Trots schermt hij met zijn grote afnemers: 3M, Warner, EMI en Bertelsmann. Buurman Philips is echter geen klant geworden. Ook Japan is nog geen afzetkanaal. “Er dreigde onlangs een order uit Japan. Dat betekent dat je een aantal keren heen en weer moet vliegen naar Japan en ik had het op dat moment gewoon te druk met andere orders,” aldus Dielesen. Elk apparaat spuugt zeshonderd cd's per uur, is goed voor 4,5 miljoen plaatjes per jaar en kan volgens Kok minstens tien jaar mee. Er dreigt snel verzadiging van de markt. Op Europas Kok dan ook al uitgekeken. Gelukkig voor de Veldhovenaren is de compact disc nog steeds in opmars. In tropische landen trekt een grammofoonplaat al bij het ochtendgloren krom en daar lokt nu de cd. Van Korea via Thailand naar Indonesie, zo zien Kok en Dielesen hun zegetocht. Kok: “Ik zag laatst een film over Zuid-Oost China en daar hebben ze al lang geen oogkleppen meer op. Ze zijn meer ontwikkelddan ik dacht.” Dit soort bevindingen is bij het duo er dan constateringen bij het haardvuur. Hun eerste apparaat is al op weg naar China. “Er zijn in een land als China minstens twintig miljoen mensen die meer verdienen dan de modale Nederlander.

Voor hen kunnen we nu al produceren.” Ook in het Oostblok is al cd-apparatuur geleverd, maar over deze markt heeft Dielesen zijn bedenkingen. “Eigenlijk is onze Monoline niet geschikt voor deze landen. De rente is te hoog om de investering terug te verdienen. Het levert geen werop, omdat een man onze machine kan bedienen.” Aan Zuid-Afrika heeft het bedrijf twee robots geleverd. “Het mag weer, he”, glundert Kok. “Ook uit Zuid-Amerika bellen steeds meer mensen ons op op om agent te worden. Daaraan zien wij dat deze markt rijp is voor cd-produktie”, aldus Dielesen. Met elk jaar 45 nieuwe produktie-apparaten is de wereld snel voorzien van compact discs.

Vandaar dat er een nieuw apparaat is ontwikkeld voor de produktie van beeldplaat. Het lijkt een vreemde zaak om nu nog met beeldplaten te binnen. De vaak in goud uitgevoerde platen staan bekend als een enorme flop waarop in Nederland alleen enkele verstokte operaliefhebbers zijn afgekomen. Volgens Kok denkt men daar in Amerika anders over. “Daar is de beeldplaat in opmars. Wij zijn nu in staat de beeldplaat te produceren voor de prijs van een videocassette. Warner voelde hier wel voor en heeft het eerste apparaat afgenomen”. Kok en Dielesen lijken het uitstekend naar hun zin te hebbein hun nieuwe kantoor, maar toch zijn ze al op overnamepad. Ze kijken zuinig bij dit onderwerp. Het gaat namelijk om Philips. Zij nemen een bedrijf over dat systemen voor de produktie van moederplaten (masters) maakt. Er komen 220 medewerkers extra bij het bedrijf dat zelf nog maar 100 werknemers kent. Veel willen de Veldhovenaren niet kwijt want Philips wil niet hebben dat hun uitverkoop in het nieuws komt. En een goed contact met Philips is een voorwaarde voor het ondernemen in Eindhoven.