Speerrecord Fin bezorgt atletiekwereld hoofdbrekens

ROTTERDAM, 3 JUNI. De speer blijft de internationale atletiekwereld zorgen baren. Nadat in juli 1984 de Oostduitser Uwe Hohn het puntige projectiel 104,8 meter ver had gegooid werden er nieuwe eisen aan de speer gesteld die moesten voorkomen dat er levensgevaarlijke situaties in het atletiekstadion zouden onstaan.

De internationale atletiekfederatie IAAF is sinds gisteren toe aan een herbezinning. De Fin Seppo Raty kwam bij wedstrijden in de kleine Finse stad Punkalaidun tot een opmerkelijk nieuw wereldrecord met de 'nieuwe speer': 96,96 meter.

Hij verscherpte zijn van 6 mei daterende prestatie op twee centimeter na met vijf meter. De Fin gebruikte een speer van de Zweedse firma Sandvik. Hij verwezenlijkte het record bij zijn vijfde poging. In de derde beurt was een afstand van 87,34 meter gemeten. Daarna koos hij voor de Sandvik Champion in plaats het type Orby, waarmee hij tot dat moment had geworpen.

Het eerste wereldrecord volgens de herziene reglementen werd neergezet in 1986: 83,68 meter, waardoor de recordafstand in vijf jaar 13,10 meter verder is geworden.

Raty dwingt de IAAF in feite tot herziening van het materiaal. Het is niet de eerste keer dat er paniek uitbreekt bij de hoogste atletiekorganisatie sinds als voorzorgsmaatregel werd besloten het zwaartepunt van de 800 gram wegende speer vier centimeter naar voren te verleggen, zodat afstanden van honderd meter voorlopig niet meer tot de mogelijkheden zouden behoren. Door de wijziging dook de speer eerder naar de grond. Vorig jaar ontstond er opwinding over een nieuwe speer die de Hongaar Miklos Nemeth had opntwikkeld en waarmee de Brit Steve Backley toen 90,98 meter wierp. Het bijzondere daaraan was het ruwe oppervlak van veertig centimeter lengte achter de handgreep. Die veroorzaken duizenden kleine luchtwervelingen, die een stabiliserende werking hebben, waardoor het zweefvermogen van de speer toeneemt.

Tegen technische vondsten kan de technische commissie van de IAAF nog een reglementair verbod uitvaardigen, tegen spierkracht niet.

Inmiddels is wel duidelijk dat de nieuwe formule in het voordeel is van fysiek sterke atleten, waartoe de 29-jarige Raty behoort. Bij een lengte van 1,88 meter brengt de Fin 105 kg op de weegschaal.

Raty is de eerste Finse wereldrecordhouder na Jorma Kinnunen, die in 1969 tot 92,70 meter kwam. Voor de Tweede Wereldoorlog golden de Finnen als ware specialisten in deze tak van de atletiek. In de jaren dertig en veertig kwamen op de lijst van wereldrecordhouders alleen Finse namen (Matti Jarvinen en Yrjoe Nikannen) voor.

Het vertrouwen in Raty in Finland was na afloop van het vorig seizoen niet erg groot. Zijn klassering tijdens de Europese titelstrijd in Split was bescheiden (vijfde), op de wereldranglijst nam Raty de vierde plaats in. Bijna vier jaar geleden was Raty in Rome verrassend wereldkampioen geworden. Op de Olympische Spelen van Seoul eindigde hij als derde.

Het oude record van Raty heeft niet meer dan 27 dagen standgehouden. In de Japanse stad Shizuoka onttroonde hij de Europese kampioen Steve Backley. Diens 90,98 meter op 20 juli 1990 in Londen was de eerste worp voorbij de negentig-metergrens met de nieuwe speer. Met het oude materiaal vergde de sprong van negentig (de Noor Terje Pedersen) naar honderd meter (Hohn) twintig jaar.

“De omstandigheden waren optimaal”, verklaarde Raty. “Hoewel ik toch last had van regen bij de aanloop.” De Fin kondigde aan nog dit jaar een aanval op de honderd-meterbarriere te ondernemen.