Nog veel onduidelijk over vliegramp

OPNIEUW IS een verklaring bedacht voor het raadselachtige ongeluk dat de Boeing 767-300ER 'Mozart' van Lauda Air op 26 mei overkwam. Werd vorige week vrijdag gesuggereerd dat een explosie in een van de motoren het vliegtuig deed verongelukken, volgens de laatste berichten zou het kunnen zijn dat een van de twee motoren door een computerfout in volle vlucht in de 'achteruit-stand' (reverse thrust) is komen te staan.

'Reverse thrust' wordt gewoonlijk alleen gebruikt bij het landen. Men draait dan, als het vliegtuig eenmaal de grond raakt, kleppen ('halve emmers') achterin de motor in de stuwstraal om de richting van de stuwstraal om te keren. (Het is niet zo dat een motor in 'reverse thrust' de andere kant op gaat draaien.) Met een verandering van het vleugelprofiel, vooral bedoeld om de druk op de wielen te vergroten, komt het vliegtuig dan snel tot stilstand.

Maar veel is onbegrijpelijk aan de berichten. De analyse schijnt vooralsnog te berusten op het afluisteren van de 'cockpit voice recorder', een bandopnameapparaat dat de gesprekken van de bemanning vastlegt. De 'flight data recorder' (vaak 'black box' genoemd), die waarschijnlijk uitsluitsel kan geven, heet in de persberichten te zeer beschadigd. Mogelijk wordt over het hoofd gezien dat analyse van de gegevens (door de National Transportation Safety Board in Washington) van de data recorder altijd veel tijd vergt.

Raadselachtig is ook dat gemeld wordt dat slechts een 'advisory light' ging branden toen de motor in volle vlucht in 'reverse thrust' werd gezet. Een verkeersvliegtuig kent drie soorten signaallampjes: naast de 'advisory lights' ook de 'caution lights' en de 'warning lights', en bij een gevaarlijke ontwikkeling zal op zijn minst een van de twee laatste typen gaan branden.

Overigens is het niet zo dat het onder alle omstandigheden wordt uitgesloten dat een vliegtuig vliegend zijn motoren in 'reverse thrust' zet, zegt B. Baksteen, president van de Vereniging van Nederlandse verkeersvliegers. “Bij de DC-8 is het een toegelaten procedure om snel hoogte te verliezen.” Maar bij de meeste vliegtuigen is het gevaarlijk en wordt het langs technische weg verhinderd.

“Blijkt een motor toch in reverse thrust te komen dan is de aangewezen procedure: motor afzetten', aldus Baksteen. “Een Boeing 767 kan op een motor verder vliegen.”