Mondiaal plan Mitterrand; Frankrijk voor verdrag tegen kernwapens

PARIJS, 3 JUNI. Frankrijk zal toetreden tot het non-proliferatieverdrag dat de verspreiding van kernwapens in de wereld beperkt. Dit onderdeel uit een plan voor wereldwijde ontwapening, dat de Franse president Mitterrand eind vorige week heeft voorgelegd aan de andere permanente leden van de Veiligheidsraad, is vanmorgen door het Elysee bekendgemaakt.

Frankrijk en China zijn de enige belangrijke nucleaire mogendheden die het non-proliferatieverdrag (NPV) niet hebben ondertekend. Sinds 1976 houdt Frankrijk zich wel aan alle bepalingen van het verdrag, dat in 1970 van kracht werd voor een periode van 25 jaar. De Franse regering hoopt China te kunnen overhalen ook toe te treden, het liefst in 1995 als het verdrag vernieuwd moet worden.

Het Franse ontwapeningsplan waarin toetreding tot het NPV wordt aangekondigd, gaat verder dan het recente voorstel van president Bush voor ontwapening in het Midden-Oosten. Parijs bepleit wereldwijde afspraken over bewapening. De Veiligheidsraad krijgt in de Franse opzet een belangrijke controlerende taak. Leveranties zouden moeten worden vastgelegd in een register bij de Veiligheidsraad.

Het Franse plan dat Mitterrand vorige week als “complementair” aan het Amerikaanse presenteerde, voorziet in wapenbeheersing per regio naar het voorbeeld van de Conferentie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa. In het CVSE-kader zijn een reeks vertrouwenwekkende maatregelen overeengekomen. Ook het akkoord over conventionele wapenvermindering in Europa (CFE) is tot stand gekomen na inleidende onderhandelingen in de CVSE.

Het NPV bepaalt dat de vijf nucleaire mogendheden (VS, USSR, Verenigd Koninkrijk, China en Frankrijk) geen kernwapens en nucleaire technologie mogen overdragen aan andere landen. De andere ondertekenaars, ruim honderd landen, verplichten zich dat ze deze niet zullen verwerven. Het internationale agentschap voor atoomenergie (IAEA), een VN-organisatie in Wenen, ziet toe op de naleving van het verdrag.

Frankrijk werkt met de overige kernmogendheden nauw samen in de zogenoemde Club van Londen, die regels heeft opgesteld voor de levering van nucleair materiaal aan derde landen die in staat moeten worden geacht zelf kernwapens te kunnen ontwikkelen. China is geen lid van deze club. De Volksrepubliek heeft Algerije, zoals onlangs bekend werd, een kleine nucleaire reactor geleverd, wat in Frankrijk aanvankelijke enige ongerustheid veroorzaakte. Algerije heeft gezegd dat het zich aan de regels van het IAEA zal houden.