Geschil over wapenverdrag bijgelegd

WASHINGTON, 3 JUNI. De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, James Baker, en zijn Sovjet-collega Aleksandr Bessmertnych hebben zaterdag de laatste twistpunten over het al ondertekende verdrag ter beperking van conventionele wapens in Europa (CFE) uit de weg geruimd. Dat hebben de ministers in Lissabon gezegd waar zij de ondertekening van het vredesakkoord voor Angola hebben bijgewoond. Een topontmoeting tussen de Amerikaanse president Bush en zijn Sovjet-ambtgenoot Gorbatsjov in Moskou is hiermee dichterbij gekomen, aldus Bush zaterdag in een reactie.

De details van de overeenkomst moeten komende week in Moskou nog worden uitgewerkt. Het verdrag over conventionele wapens voorziet onder andere in de terugtrekking van een groot aantal Sovjet-troepen uit Oost-Europa en de vroegere DDR. Het is vorig jaar november ondertekend door 22 leden van de NAVO en het vroegere Warschaupact.

Al meteen na de ondertekening bleek dat de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie het verdrag verschillend interpreteerden, zodat president Bush weigerde het ter ratificatie aan de Senaat voor te leggen. De nu bereikte overeenstemming zou ertoe leiden dat Bush de ratificatieprocedure weer op gang brengt.

Pag. 5

Top Moskou dichterbij

Bush zei te verwachten dat Gorbatsjov ook snel tot een START-akkoord wil komen. In Washington wordt nog een bureaucratische strijd tussen verscheidene overheidsafdelingen geleverd over de uitleg van dit akkoord. Volgens deskundigen zijn de geschilpunten klein en hoofdzakelijk technisch van aard.

Een belangrijke prikkel voor Sovjet-medewerking aan wapenakkoorden is mogelijke Westerse hulp aan de Sovjet-economie. Vandaag beslist president Bush over verlenging van de ontheffing van het amendement Jackson-Vanik, dat het verlenen aan de Sovjet-Unie van de status van meestbegunstigde handelspartner (de MFN-status) koppelt aan de vrijheid van Sovjet-joden om uit de Sovjet-Unie te vertrekken. Bush heeft de Sovjet-Unie al voor zes maanden ontheffing van het amendement verleend, zodat de Sovjet-Unie een miljard dollar kon lenen voor de import van Amerikaans graan. Bij verdere verlenging zal de Sovjet-Unie waarschijnlijk 1,5 miljard dollar voor de import van Amerikaas graan willen lenen. Bush kan binnenkort ook beslissen over ratificatie van een handelsverdrag met de Sovjet-Unie, hetgeen een verdere belemmering voor permanente MFN-status wegneemt.

Afgelopen week heeft een Sovjet-delegatie president Bush om grootscheepse hulp verzocht. De Washington Post berichtte dat de Sovjet-delegatie aan het IMF tussen de 150 en 250 miljard dollar heeft gevraagd. President Bush zei dat de delegatie bij hem geen specifiek bedrag had genoemd. Hij heeft de delegatie duidelijk gemaakt dat een eonomisch herstelplan de strekking zou moeten hebben die de Sovjet-econoom Javlinksi in een met Harvard-collega's samengestelde plan had aangegeven. Amerikaanse functionarissen zijn nog zeer sceptisch over het sturen van grote bedragen naar de Sovjet-Unie maar ze leggen zich langzaam maar zeker neer bij de Westeuropese wens om Gorbatsjov uit te nodigen bij de topconferentie van de zeven grootste industrielanden, volgende maand in Londen.