Spanje strijdt voor letter N

MADRID, 1 JUNI. Spanje vecht dezer dagen voor het behoud van een bijzonder klein, maar bijzonder belangrijk cultuurgoed. Het gaat om een letter. De letter n.

Vanuit Brussel is de Spaanse overheid medegedeeld dat het niet langer aangaat de import te verbieden van typemachines en comuters op wier toetsenbord de n (spreek uit: 'enju') ontbreekt. Dit zou strijdig zijn met het vrije verkeer van goederen dat door de Europese Gemeenschap wordt nagestreefd. Daarbij is bovendien gesuggereerd dat het Spaans het best zonder de n kan stellen en in plaats daarvan twee letters zou kunnen gebruiken die ook in andere Europese talen tot het alfabet behoren, bijvoorbeeld de combinatie van g en n, n en h of n en y.

De regering in Madrid staat echtr op het standpunt dat Europese richtlijnen niet alleen de handel moeten bevorderen maar ook rekening moeten houden met “de waardigheid en de rechten van de Spaanse consumenten”, aldus de officiele woordvoerder van het kabinet. “De homogenisering van Europa mag niet leiden tot uniformiteit”, vulde de directeur-generaal van het bibliotheekwezen aan. De Koninklijke Academie van Wetenschappen heeft een rapport opgesteld over de bedreigde positie van de letter met het kronkeltje en twee weken geleden voegde ook de schrijver Gabrie Garca Marquez zich bij het gezelschap verontruste prominenten.

“Het is schandalig, en dan druk ik me nog zwak uit, dat de Europese Gemeenschap het heeft gewaagd om Spanje voor te stellen de letter n uit ons alfabet te schrappen en het is nog erger dat dat uitsluitend uit commerciele overwegingen is gebeurd”, verklaarde de Nobelprijsdrager uit Colombia tegenover het nationale persbureau. “De bedenkers van een dergelijke misdaad, die voortkomt uit een enrme arrogantie, hadden moeten weten dat de n geen antiquiteit met uitsluitend oudheidkundige waarde is, maar precies het tegenovergestelde: een culturele sprong voorwaarts van een romaanse taal die de andere achter zich heeft gelaten door met een letter een klank uit te drukken waarvoor men elders nog steeds twee letters nodig heeft. Het meest logische is derhalve niet dat Spanje afstand doet van niets meer of minder dan een van de letters van haar eigen naam ('Espana'-red.), maar dat de andere Europese talen zichzelf moderniseren dor eveneens de n in gebruik te nemen.”

Een eerste succes in de strijd voor het behoud van de bedreigde letter werd afgelopen woensdag geboekt toen de commissie van cultuur en onderwijs van de Raad van Europa zich unaniem schaarde achter een door Spanje ingediende motie die deels op de woorden van Garca Marquez was gebaseerd. De motie heeft slechts de waarde van een dringend advies, maar Madrid is niet van plan het er bij te laten zitten als deze aanbeveling niet wordt pgevolgd. In een volgende stap zal de kwestie worden voorgelegd aan de Assemblee van de Raad van Europa en desnoods vecht men door tot in de Europese ministerraad.

Intussen beseft men in Madrid heel goed, dat het behoud van de n alleen binnen de landsgrenzen kans van slagen heeft. Toetsenborden in andere landen van Europa en Zuid-Amerika, waar het grootste deel van de driehonderd miljoen Spaanssprekenden woont, zullen het waarschijnlijk door de toeneende internationalisering van de handel steeds vaker zonder deze letter moeten doen. Hetzelfde geldt voor een enkele andere eigenaardigheid van het geschreven Spaans. Zo is het zetsysteem van deze krant niet alleen in staat om puntjes op de i () te zetten, maar ook streepjes. Het accent dat op de i van Garca hoort, hoeft daarom niet achterwege te worden gelaten.