Koele Smith balanceert tussen ironie en cynisme

Concert: The Fall. Gehoord: 31-5 Nighttown, Rotterdam. Herhaling: 4-6 Paradiso, Amsterdam; 5-6 Oosterpoort, Groningen.

Zanger Mark E. Smith van The Fall doet op het podium niet zijn best om een sympathieke indruk te maken. In contrast met de muzikantee ingespannen staan te spelen, zegt Smith onverstoorbaar en met geloken ogen zijn tirades op. Hij hoest eens in de microfoon, kijkt bij instrumentale passages alsof hij op de bus staat te wachten en verlaat zonder een woord te zeggen het podium terwijl het laatste nummer nog bezig is.

Hoewel het Engelse The Fall in de 14 jaar van zijn bestaan 16 verschillende bezettingen heeft gekend, is de muzirotendeels onveranderd gebleven. Het zijn simpele nummers, gebaseerd op een gitaarthema dat steeds wordt herhaald. Smith zingt niet afwisselend coupletten en refreinen, hij fraseert een verhaal dat hij af en toe onderbreekt met een bepaalde sleutelzin. De teksten balanceren op de rand van ironie en zwartgalligheid, zijn voordracht is cynisch. Op de laatste lp Shift-work ageert hij tegen de Engelse popwereld waar iedere week wel een ander bandje het is. Door zijnJH)woonte aan het eind van de zin nog een extra lettergreep toe te voegen ('they talk a lot of wind-ah') klinkt het alsof hij uit ergerniswel op de grond zou kunnen spugen.

Ooit, toen Marks echtgenote Brix en toetseniste Marcia Schofield de muzikanten aanvulden, kende The Fall een frivolere tijd. Brix zong met meisjesachtige stem. In het kader van het Holland Festival 1988, waar The Fall als 'orkest' fungeerde, verscheen ze bij de balletvoorstelling van Michael Clark, op eenachtige hamburger ten tonele.

De tot manlijk combo uitgedunde versie waarmee de groep nu toert, is echter muzikaal gezien een verbetering. De nummers, die vooral van de laatste lp's afkomstig waren, werden ritmisch strak en met grote voortvarendheid gespeeld. De toetsenist streek aardige folk-deuntjes op een elektrische viool. Mark E. Smith grijnsde nog eens naar het plafond en zong een vals stukje. Maar alle ogenschijnlijke desinteresse ten spijt, Smith t een perfecte timing, en humor in zijn voordracht.