Duizenden getallen flitsen voorbij

Tentoonstelling: 133651. Miyajima. T-m 16 juni in Het Kruithuis, Citadellaan 7, Den Bosch. Di t-m za 11-17 u. Zo 13-17 u. Catalogus (f) 27.50

James Bond was de eerste die er een had. Waar normale stervelingen hun uurwerk opwonden, drukte 007 op een knopje en hij wist precies hoe laat het was. Om het dramatische effect te verhogen, openbaarde zich het magische licht van de digitale tijd in een donkere slaapkamer. De bezoeker van de tentoonstelling '133651' van de Japanner Tatsuo Miyajima (1957) in Het Kruithuis in Den Bosch, wordt verzocht met de klok mee zijn rondgang te maken, zodat de mooiste zaal voor het laatst bewaard blijft.

Alle zalen zijn verduisterd. Duizenden getallen flitsen daar - iein een eigen tempo - van 1 naar 9. De nul ontbreekt; haar plekje is voor onbepaalde tijd donker. De snelheid waarmee de cijfers verspringen heeft hij gevoelsmatig bepaald. Sommige cijfers staan afgesteld in een razend hoog tempo; bij andere kan het wel een week duren voor ze overslaan. Eigenlijk wordt er niets in het bijzonder geteld; zelfs geen secondes. Miyajima's getallen lijken te staan voor alles dat zich beweegt tussen micro- en macrocosmos. Conservator Jos Poortelt enthousiast hoe fascinerend het is om 's morgens de boel in werking te zetten. Het duurt even voordat alle cijfers hun draai gevonden hebben.

De titel '133651' heeft betrekking op het aantal combinaties die samengesteld zijn uit twintig cijfers.

In de laatste zaal trekt Miyajima alle registers open. Daar hangen van plint tot plafond driehonderd units - dus zesduizend cijfers - tegen de wanden. Het geheel verschilt weinig van Miyajima's presentatie 'Sea of Time' in de Aperto op de Bale van Venetie in 1988, waar een grote hoeveelheid bewegende getallen op de vloer lag.

Wat Miyajima in zijn installaties nastreeft is het in elkaar schuiven van de 'werkelijke' en de 'imaginaire' tijd om daarmee de ervaring van de 'true real time' te bereiken. Hij is wars van de al te zeer op het ego gerichte kunst. “Grote kunst heeft altijd perspectief geboden,”

stelt hij. “Voor Matisse was kunst een comfortabele stoel, voor Cezanne betekende kunst nie. Voor mij moet kunst een geschenk zijn.”

Miyajima weet met zijn 'zeeen van tijd' een bevrijdend gevoel op te wekken. Het staat lijnrecht tegenover de beklemming die je overvalt bij het uurwerk voor de Beaubourg in Parijs. Daarop is een astronomisch hoog getal zichtbaar dat het aantal secondes aangeeft die we verwijderd zijn van het jaar 2000. Onafwendbaar knabbelt de tijd er secondes vanaf - totdat de teller op nult.