BETREKKINGEN

Vragen naar de onbekende weg - Kernproblemen van de internationale betrekkingen door S. Rozemond e.a. 222 blz.. Van Gorcum-Instituut Clingendael 1990, f 45,-- ISBN 90 232 2595 3

Vijfentwintig Nederlandse deskundigen beantwoorden in korte opstellen vijfentwintig vragen in Vragen naar de onbekende weg - Kernproblemen van de Internationale Betrekkingen. Het boek, uitgegeven door het Instituut voor Internationale Betrekkingen 'Clingendael', is opgedragen aan H.J. Neuman ter gelegenheid van zijn afscheid als directeur van dit instituut.

Naast een groot aantal hoogleraren, verscheidene topmilitairen en medewerkers van het instituut 'Clingendael' bevat het boek onder andere een bijdrage van een bisschop (R.Ph. Bar), van een oud-hoofdredacteur van NRC Handelsblad (J.L. Heldring) en een commissaris van de koningin (S. Patijn). De onderwerpen varieren van de problemen die gepaard gaan met het ineenstorten van de communistische regimes in het Oostblok tot de pluraliteit van de Zuidafrikaanse maatschappij.

In totaal houden vijf opstellen zich met Oost-Europa bezig. G.C. Berkhof probeert een verklaring te zoe(JHn voor het terugtreden van de Sovjet-Unie. H.W. Houweling geeft de problemen aan die de Sovjet-Unie kan tegenkomen in haar ontwikkeling naar een markteconomie, en hij is zeer pessimistisch gestemd. M.C. Brands geeft een historische context van de Duitse hereniging, en J.Q.Th. Rood vraagt zich af of een Marshall-plan de Oosteuropese economieen uit de problemen kan helpen.

J.G. Siccama tenslotte probeert zich te herinne waar het in het Oost-Westconflict nu eigenlijk allemaal om ging.

Naast de bijdragen bevat Vragen naar de onbekende weg nog veertien opstellen, die de meest uiteenlopende politieke vragen behandelen. Het is daarmee een bijzonder omvattend en afwisselend boek, met leerzame overzichten, interessante analyses en voorspellingen. Een enig minpunt is misschien dat de vraagstellers te dicht bij huis zijn gebleven. Het zwaartepunt ligt in Nederland en Europa; een boek met de ondertitel Kernproblemen van de Internanale Betrekkingen mag toch eigenlijk niet voorbij gaan aan problemen buiten dit continent.