Satelliet bewaakt de cowboys van de weg

ROTTERDAM, 30 APRIL. Een aantal stipjes beweegt nauwelijks waarneembaar over de elektronische landkaart van Europa, afgebeeld op een groot televisiescherm.

Bij de Brennerpas staat het stipje met code 440 stil. De man die voor het scherm zit, tikt op zijn toetsenbord de boodschap 'file Brennerpas' in en verstuurt het bericht naar alle andere stipjes in Oostenrijk en Italie. Vijf seconden later weten alle stipjes door een druk op de knop dat er een file bij de Italiaans-Oostenrijkse grensovergang staat.

De stipjes op het scherm stellen vrachtwagens voor en de chauffeurs maken gebruik van een satelliet-navigator, het zogenaamde Euteltracs-systeem. Vorige week werd Euteltracs aan het grote publiek getoond tijdens de Freight Show in het Rotterdamse Ahoy.

Euteltracs verzorgt de communicatie tussen een transportbedrijf en zijn chauffeurs. Het systeem wordt via een schotel op het vrachtwagendak genstalleerd en staat in verbinding met een satelliet.

Het onderlinge berichtenverkeer tussen chauffeur en hoofdkantoor wordt via die satelliet verzonden en maakt communicatie in een straal van duizenden kilometers mogelijk. Op het hoofdkantoor kan de planner van het transportbedrijf zo precies in de gaten houden wat er met het wagenpark gebeurt. De chauffeurs zelf hebben via een beeldschermpje naast hun dashboard contact met de planner en kunnen via een mini-toetsenbord zelf berichten naar het thuisfront seinen.

De Technische Universiteit van Delft heeft het systeem aan een kritisch onderzoek onderworpen. De voordelen blijken legio. “Een chauffeur die met het systeem werkt, kan efficienter communiceren.

Vragen of problemen die hij op zijn route tegen komt legt hij meteen voor aan het hoofdkantoor. De speurtocht naar een telefooncel en het gehannes met muntjes in verre landen zijn voor hem verleden tijd''

zegt Ir. P. Schrijver van de TU Delft. Het onderzoek wees onder meer uit dat vrachtwagens met een schoteltje op het dak drie procent minder brandstof verbruiken. De chauffeurs kunnen daarnaast hun werkweek met gemiddeld tweeeneenhalf uur verkorten doordat ze bijvoorbeeld na een seintje van het thuisfront tijdig files weten te vermijden. Het systeem lijkt daarnaast bij uitstek geschikt voor vrachtvervoer in de termijnhandel. “Een lading olie kan tijdens het transport van A naar B onderweg alweer aan C verkocht zijn en daar is door efficiente communicatie beter op in te spelen” zegt H. van der Meulen, systeem manager van KH Mobicom (de Nederlandse distributeur van Euteltracs en een werkmaatschappij van de automatiseringsdivisie van Internatio-Muller).

De investering in het systeem, gemiddeld 10.000 gulden per wagen, is er volgens de onderzoekers van de TU Delft na anderhalf jaar uit. Met een economische levensduur van naar schatting vijf jaar moet het systeem ruim drie jaar winstgevend zijn.

Toch heeft het succesverhaal ook een keerzijde. Veel chauffeurs bekijken het nieuwe kastje naast hun dashboard met de nodige argwaan.

De rechtstreekse verbinding die zij 24 uur per dag met hun baas hebben, roept bij sommigen Orwelliaanse gevoelens op. 'Big Brother' op het hoofdkantoor kan overal in Europa in de gaten houden wat zijn chauffeurs doen. Of zoals een marketing manager van Rotterdam Tank Transport (RTT), een van de Nederlandse bedrijven die het systeem inmiddels operationeel heeft, het uitdrukt: “Je kunt zo je auto's een beetje volgen”. “Maar een middagdutje op een parkeerplaats in Zuid-Frankrijk behoort met zo'n schotel op je dak wel mooi tot het verleden” klaagt een chauffeur.

Het succes van het communicatiesysteem voor vrachtwagenchauffeurs begon drie jaar geleden in de VS waar inmiddels 13.000 wagens met Euteltracs zijn uitgerust. In Nederland startte anderhalf jaar geleden onder de veelzeggende titel 'Waar zijn mijn wagens?' een door het ministerie van economische zaken gesubsidieerd project waarin het communicatiesysteem werd getest. Op dit moment hebben vier Nederlandse transportbedrijven de satelliet-navigator bij een deel van hun vrachtwagenpark genstalleerd. In totaal rijden er op dit moment 35 Nederlandse vrachtwagens met een kleine schotel op het dak door Europa.

“Euteltracs vult de gaten die de autotelefoon laat liggen” zegt Van der Meulen van KH Mobicom. De autotelefoon heeft als groot nadeel dat het bereik daarvan beperkt is. Het Euteltracs-systeem maakt het mogelijk om nu al vanuit het kleinste dorp in Rusland te communiceren met het thuisfront. Weliswaar niet in gesproken woord maar via 'karakters' op een beeldscherm.