Rafsanjani bespreekt in Ankara gevolgen van Koerdische exodus

ISTANBUL, 30 APRIL. De Iraanse president Hashemi Rafsanjani is gisteravond in Ankara gearriveerd voor een bezoek van drie dagen, het eerste dat een staatshoofd van dat land sinds de uitroeping van de republiek aan Turkije brengt.

Dat het van groot belang wordt geacht kan blijken uit het feit dat men van Turkse zijde ditmaal niet zwaar heeft getild aan Rafsanjani's weigering, een krans te leggen bij het mausoleum van Ataturk, omdat dit de stichter was van een seculaire en dus, volgens ayatollah Khomeiny, “goddeloze” republiek. Enkele andere hoge bezoekers uit Iran waren hem, tot grote ergernis van de Turkse autoriteiten, in deze weigering voorgegaan.

In plaats daarvan zal de president een excursie maken naar Konya, Turkijes 'heiligste' stad waar de stichter van de Mevlana-orde begraven ligt. Hij zal ook Istanbul bezoeken en Urfa, centrum van het gigantische dammenproject in de Eufraat dat Iran tot voorbeeld moet dienen voor dergelijke projecten.

Maar eerst zal er met president Ozal moeten worden gepraat over de problemen die de beide landen gemeen hebben, waarbij de Koerden-kwestie natuurlijk prioriteit krijgt. Een dubbel probleem: beide landen hebben een enorme toevloed van vluchtelingen te verwerken en beide trotseren het vooruitzicht van een vorm van Koerdische autonomie in buurland Irak terwijl ze zelf grote Koerden-minderheden hebben zonder autonomie.

Iran beklaagt zich dat het wat de vluchtelingen betreft minder internationale aandacht en hulp krijgt dan Turkije maar deinst zijnerzijds terug voor hulpacties zoals die nu op Turkse bodem door buitenlandse militairen op touw worden gezet (en waar Turkse waarnemers, inclusief de legerleiding, het ook wel eens moeilijk mee hebben). Rafsanjani zal Ozal eraan herinneren dat zij het vorig jaar, tijdens Ozals bezoek aan Teheran, eens waren over het handhaven van de Iraakse territoriale integriteit en over de wenselijkheid dat de problemen van na de Golfcrisis door de staten van de regio worden opgelost.

Enigszins in tegenstelling daarmee, heeft Ozal bij de aankomst van Rafsanjani de wenselijkheid geproclameerd van een langdurige westelijke aanwezigheid in het grensgebied, “omdat anders de vluchtelingen aan angst ten prooi zullen vallen bij elke Iraakse militair die ze zien.”

Volgens de Turkse pers wil Rafsanjani voor alles aan zijn bezoeken aan Syrie en Turkije 'itibar' ontlenen, dat wil zeggen gezag naar buiten, de wetenschap dat het land meetelt en dat er rekening mee wordt gehouden. Tot zover onze correspondent.

De Iraanse president heeft tijdens zijn bezoek aan Syrie voor elkaar gekregen dat de pro-Iraanse Hezbollah in Libanon zijn wapens mag behouden, ondanks Arabische pogingen om alle milities in dat land te ontwapenen. De Syrische president Assad en president Rafsanjani waren het er over eens dat de Hezbollah in de Beka'a-vallei en in het zuiden van Libanon actief mag blijven. De belangrijkste tegenstander van de Hezbollah, de pro-Syrische Amal, stemde eerder in met inlevering van zijn zware wapens. Rafsanjani sprak in Damascus met een delegatie van de Hezbollah, onder wie sjeik Mohammed Hussein Fadlallah, een van de belangrijkste shi'ietische geestelijken in Libanon.