Half Nederland trekt naar vrijmarkt

ROTTERDAM, 30 APRIL. Om een uur of tien beginnen ze 'm bij de spoorwegen te knijpen. “De mensen zitten soms tegen de ramen geplakt”, vat een woordvoerder het beeld samen. Half Nederland schijnt naar Amsterdam te willen, waar veel handelaren op de Vrijmarkt staan bij te komen van een nachtje kleumen. Ze besluiten de voorraad bier maar weer in te pakken in de hoop dat warme soep en chocolademelk een betere handel zullen blijken.

Koninginnedag 1991. Kil, winderig, klam. Terwijl op de perrons van diverse stations de Amsterdam-gangers stampvolle treinen aan zich voorbij zien gaan, ontvangt Buren (9434 inwoners) het koninklijk gezelschap in een rustiger sfeer. Geen hectische taferelen in het Gelderse stadje dat de herinneringen aan het Oranjehuis koestert.

Het zal daar in tijden niet zijn voorgekomen dat het geronk van een helicopter de zeven Oranjeverenigingen in staat van opperste alarm brengt. Zeven stuks, want Buren is niet alleen Buren, maar ook Zoelmond, Erichem, Beusichem, Zoelen, Asch en Kerk-Avezaath, die elk hun eigen Oranjevereniging hebben.

De kinderen van Buren, al wekenlang voorbereid op de presentatie die van hen wordt verwacht, zullen van hun leven zo veel Oranje niet meer bij elkaar zien. Behalve koningin Beatrix en prins Claus brengt de helicopter Johan Friso en Constantijn, prinses Margriet en Pieter van Vollenhove, met hun zoons, Maurits, Bernhard, Pieter-Christiaan en Floris op loopafstand van de kersvers geridderde burgemeester L.J.

Hommes van Buren. Terwijl hij zijn zorgvuldig gekozen begroetingswoorden uitspreekt wordt er in Noord-Holland flink gevloekt. Tussen Alkmaar en Uitgeest heeft een bovenleiding het begeven. De spoorwegen hebben dubbeldekkers ingezet om de uitgedunde dienst op het baanvak te compenseren. De duizenden die naar Amsterdam willen, weten de service van de NS beeldend te schilderden.

Amsterdam zelf is een pandemonium. Vuilniszakken vol broodjes, hectoliters ingevroren soep wachten op de honderdduizenden die er al zijn en op de legioenen die nog door de NS zullen worden aangevoerd.

De tafeltjes met parasols staan er zieligjes bij. Over de Dam begint langzaam een vette walm te trekken.

Vanuit Utrecht klinkt nog meer zorgelijke taal van de spoorwegen. De treinen zitten al veel te vol. Vaak drie keer zoveel mensen als eigenlijk wenselijk is. De woordvoerder spreekt van een “gevaarlijke situatie” als het zo blijft doorgaan. De verklaring: “Nederland telt 650.000 houders van een openbaar-vervoerskaart. Die willen daar af en toe iets leuks mee doen”.Aan het eind van de ochtend is het voor Buren al afgelopen. De karavaan is weer verdergetrokken, door de bloeiende Betuwe, naar het opgedofte en mistige Culemburg