Druk op Perez voor VN-leger

NEW YORK- BAGDAD, 30 APRIL. Groot-Brittannie, de Verenigde Staten en Frankrijk hebben de secretaris-generaal van de VN, Perez de Cuellar, gisteren onder druk gezet akkoord te gaan met het Britse voorstel VN-troepen naar het noorden van Irak te sturen ter vervanging van de 9.000 man Amerikaanse, Britse, Franse en Nederlandse troepen. Irak heeft het plan fel gekritiseerd.

Het voorstel, dat zondag tijdens de raad van de ministers van buitenlandse zaken van de EG werd gedaan, is gisteren besproken door de vijf permanente leden van de Veiligheidsraad (de VS, Groot-Brittannie, Frankrijk, China en de Sovjet-Unie). De Sovjet-ambassadeur bij de VN heeft zich volgens diplomaten positief uitgelaten over het sturen van VN-troepen, mits Irak daarmee akkoord gaat; China zou zich niet over het voorstel hebben uitgesproken.

Met name Perez de Cuellar zal de Irakezen er nu van moeten overtuigen dat VN-troepen de plaats moeten innemen van de militairen uit de vier landen. “Als het Iraks bedoeling is om ons het land uit te krijgen, moeten ze ons helpen”, aldus een Amerikaanse diplomaat bij de VN. De Britse VN-ambassadeur, David Hannay, zei dat het voorstel “de goede kant opgaat”.

Irak reageerde gisteren bitter op de plannen voor het sturen van VN-troepen. Volgens Al-Thawra, het dagblad van de regerende Ba'ath-partij, getuigt het voorstel van een “vijandige opstelling tegenover Irak”. De krant meent dat Londen “zijn Amerikaanse en Franse bondgenoten opstookt om zich te mengen in de binnenlandse aangelegenheden van Irak” en riep de VN op zich in te zetten “voor de aftocht van de Amerikaanse troepen”.

De VN zullen vandaag in de Noordiraakse plaats Zakho, in de veiligheidszone voor Koerdische vluchtelingen, een basis opzetten. In Zakho worden twee konvooien met levensmiddelen en medicijnen van de VN verwacht, uit Bagdad en uit Turkije.

Irak heeft er gisteren bij de VN opnieuw op aangedrongen een deel van de sancties tegen het land op te heffen. Bagdad heeft gevraagd bevroren buitenlandse tegoeden van een miljard dollar vrij te maken voor het kopen van voedsel en medicijnen. Ook is verzocht olie te mogen exporteren.

De Amerikaanse president Bush zei gisteren dat Washington erop tegen is de sancties op te heffen “totdat de Irakezen op veel fronten stappen in de goede richting maken”. De VS stemmen in met voedselhulp, maar zijn tegen het opbouwen van markten en normalisering van de handel door Irak zolang Saddam Hussein aan de macht is, aldus Bush.

Pag. 4:

Amerikanen waarschuwen Koerdisch verzet

Amerikaanse commandanten bij Zakho hebben gisteren Koerdische guerrillastrijders te verstaan gegeven dat ze terugkerende Koerden niet meer lastig moeten vallen. Koerdische verzetsstrijders hebben op sommige plaatsen wegblokkades opgericht, waar ze tolgeld heffen en de terugkerende vluchtelingen ondervragen.

Volgens de geallieerden in Noord-Irak zijn de meeste Iraakse veiligheidstroepen nu vertrokken. De 44 Iraakse politieagenten die in Zakho mochten blijven, hebben naamplaatjes op hun uniform gekregen nadat de geallieerden een lijst van deze agenten hadden aangelegd.

Koerdische guerrillastrijders zijn meegenomen naar controleposten tot op dertig kilometer van Zakho om te laten zien dat die zijn overgenomen door Westerse militairen.

De anti-Iraakse coalitie heeft bij herhaling te kennen gegeven dat zij de veiligheidszone bij de Turkse grens aan de VN en aan internationale hulporganisaties wil overdragen. De Geallieerden willen in het beschermde gebied 700.000 tot 800.000 Iraakse vluchtelingen onderbrengen. De vluchtelingen, meest Koerden, hebben hun toevlucht in de bergen in het grensgebied gezocht uit vrees voor de komst van de Iraakse troepen.

Tijdens een persconferentie gisteren van het Kurdistan Front, het overkoepelend orgaan van de vier grootste Koerdische oppositiepartijen en de Iraakse Communistische Partij, is in Londen bekendgemaakt dat er nog geen datum is vastgesteld voor nieuwe onderhandelingen met de Iraakse regering.

Aanvankelijk had Jalal Talabani, een van de leden van de delegatie die vorige week naar Bagdad was gereisd voor onderhandelingen, gezegd dat de gesprekken deze week hervat zouden worden. Talabani had na het bereiken van het 'principe-akkoord' tegenover journalisten verklaard dat de Koerden gaan meehelpen “aan de wederopbouw van Irak”.

Verwacht werd dat de Koerdische politieke partijen de opheffing van het VN-embargo tegen Irak zouden steunen, maar van de partijen is geen reactie op dit punt gekomen.

De Turkse president Turgut Ozal zei gisteren dat “noch garanties van de VN, noch het akkoord tussen Bagdad en de Koerdische leiders de vluchtelingen zal overtuigen om terug te keren. Alleen een krachtige militaire bescherming zal hen terugbrengen,” zei hij.

Het Sovjet-dagblad Pravda betitelde gisteren de Westerse troepen in Irak als een “ernstige spanningsfactor”. Moskou heeft het principe-akkoord tussen Bagdad en de Koerden toegejuicht. (AFP, AP, Reuter, UPI)