'De harde hand' van Simon Kistemaker

ROTTERDAM, 30 APRIL. Met het behalen van het kampioenschap in de eerste divisie heeft Simon Kistemaker zich eindelijk ontdaan van het imago dat hem als “eerlijk, maar ongelukkig in het behalen van prestaties” kenschetste.

De trainer van De Graafschap incasseerde het afgelopen weekeinde de beloning voor het jarenlang vertoeven in betrekkelijke anonimiteit, waaraan hij zich slechts wist te onttrekken als zijn club in sportief verval raakte en Kistemaker - nooit te beroerd om zijn mening te verkondigen - maar weer eens liet weten desondanks zijn eigen plan te trekken. Die strikte houding leidde in de loop der jaren tot ergernis maar zorgde bovenal voor waardering.

Kistemakers carriere is allesbehalve soepel verlopen. Nadat hij op 21-jarige leeftijd stopte als actief voetballer begon hij als trainer aan een lange rij van bescheiden clubs. Achtereenvolgens Hillegom, KHFC, JOS, EDO, ZFC, ADO '20, Brisbane Lions, Volendam, DS '79, SC Cambuur en opnieuw DS '79 fungeerden als werkgever. Met name bij die laatste club kreeg zijn toch al niet zo florissant ogende loopbaan een deuk. Nadat Frans Korver luid en duidelijk liet weten 'desnoods op zijn knieen terug naar Limburg te willen', nam Kistemaker halverwege het seizoen '84-'85 het roer in Dordrecht geruisloos over. En beeindigde de competitie al even bescheiden op de veertiende plaats.

Cor Lems, nu spelend bij FC Den Haag, maakte Kistemaker dat laatste half jaar mee. Destijds verzamelde Lems gele en rode kaarten alsof het voetbalplaatjes betrof en de middenvelder is er van overtuigd dat het door Kistemaker gepredikte een-op-een systeem er allesbehalve toe heeft geleid dat die stortvloed aan kaarten minder werd. “In dat opzicht heb ik weinig gehad aan Kistemaker”, zegt Lems. Twee zaken staan hem nog altijd helder voor de geest: 's mans keiharde trainingsmethodes en zijn menselijke kant. “Toen hij na de winterstop begon met trainen was het lopen, lopen en nog eens lopen. Je deed niks anders. Ook wanneer we met de bal trainden ging hij er tegenaan. Ik weet nog dat ik een uurtje of zes op de tafel heb gelegen nadat hij me met een keiharde bal onderuit had gekegeld.”

Na twee seizoenen (1981 tot en met 1983) in Australie bij Brisbane Lions, een jaartje Volendam en het weinig spraakmakende halve seizoen bij DS '79, belandde Kistemaker in de meest donkere fase uit zijn loopbaan. In het hoge Noorden zakte hij met SC Cambuur in het seizoen '85-'86 tot op de bodem van het betaalde voetbal.

Hans Erkelens, gedurende de tien jaar dat hij voor de Friese club speelde uitgegroeid tot 'Mister Cambuur': “Kistemaker is buiten kijf de beste trainer die ik heb meegemaakt. Hij had alleen de pech dat het bij Cambuur destijds een grote bende was. Kistemaker heeft eigenlijk een seizoen lang puingeruimd.”

Een jaar later leek alle ellende alweer vergeten toen, opnieuw in Dordrecht, DS '79 via de nacompetitie de eredivisie betrad. Wetend dat de kwaliteit in het team te wensen overliet om in de hoogste klasse eer te behalen begon Kistemaker aan een competitie die hij sindsdien altijd als de bottleneck in zijn carriere heeft beschouwd. In april al viel het doek voor DS, dat de trieste cijfers van twaalf competitiepunten en honderd tegendoelpunten in de annalen kon optekenen.

“We hadden niks, we konden niks en we mochten niks”, herinnert Wim Rijsbergen zich. De oud-international weet dat niet iedereen zich even gelukkig voelde met zijn niets en niemand ontziende aanpak die, gezien de steeds korte dienstverbanden bij clubs (1 jaar Volendam, 1 jaar DS, 1 jaar Cambuur, 3 jaar DS en nu 2 jaar bij De Graafschap), vooral een korte-termijnstrategie lijkt te zijn. Rijsbergen: “Bij DS kwamen de spelers soms wel eens bij mij klagen dat ze weer moesten lopen. Ik vraag me dan ook af hoe lang voetballers bestand zijn tegen de harde hand van Kistemaker. Al zou het bijvoorbeeld voor de Ajacieden goed zijn als ze eens een keer werden aangepakt.”

Maar zelfs de spelers van De Graafschap hebben een beperkt incasseringsvermogen. Ter gelegenheid van het vijftigste competiepunt kreeg Kistemaker van de spelersgroep een grote klok om toch maar vooral de tijd in de gaten te houden. De energieverslindende trainingen op de Vijverberg willen namelijk nog wel eens uitlopen.

De huidige assistent-trainer Karel Hiddink noemt Kistemaker “een man die niks wil missen en daarom alles in eigen hand neemt.” Die werkwijze heeft tot gevolg dat Hiddink, wiens taak op de trainingen vooral die van pionnensjouwer was, de Graafschap aan het eind van dit seizoen verlaat.

    • Leon van Eijndhoven