Vrouwen kanton Appenzell stemmen voor het eerst mee

GENEVE, 29 APRIL. Voor het eerst in het 700-jarig bestaan van Zwitserland hebben de vrouwen in het kanton Appenzell gisteren mogen stemmen.

De 4000 stemgerechtigden, van wie eenderde vrouwen, verzamelden zich zondagmiddag in de open lucht op het dorpsplein van het half-kanton Appenzell Inner-Rhoden. Sommige mannen droegen nog het traditionele zwaard, een gebruik daterend uit de middeleeuwen. Zij keken nors en onwennig toe hoe ordebewakers de Ring op het volksplein, de stemlokatie van oudsher, groter maakten om voor het eerst de vrouwen toe te laten. Gelaten accepteerden zij hun aanwezigheid - er ging geen boegeroep op en de ceremonie speelde zich af zonder incidenten.

Niettemin: als de mannen hun zin hadden gekregen dan hadden de vrouwen van Appenzell nogsteeds niet kunnen stemmen. Om de wil van de Appenzeller mannen te breken moest er een uitspraak aan te pas komen van het hooggerechtshof in Lausanne. Dat besloot op 27 november vorig jaar de nationale wetgeving, die sinds 1971 vrouwenkiesrecht toestaat in Zwitserland, te laten gelden voor alle 23 kantons. Anders gezegd: de autonomie van het kanton Appenzell werd in dit uitzonderlijke geval opzijgeschoven en daarmee verdween het allerlaatste macho-bolwerk - een Staphorstachtige folkore die lange tijd het conservatieve imago van Zwitserland hielp bevestigen.

De vrouwen van Appenzell stemden door te zwaaien met hun gele registratiekaart. De mannen hieven hun zwaarden of beduidden met handopsteken hun goed- of afkeuring. Op deze manier stemmen de Appenzellers al honderden jaren en zij zijn niet van plan deze traditie op te geven.

Een voorstel om de Landsgemeinde af te schaffen werd met grote meerderheid weggestemd, mede dank zij een vrouwelijke tegenstander die met een vlammend betoog voor het behoud van de traditionele wijze van stemmen bij handopsteken grote bijval oogstte.