Tien vragen aan Jan Wouters; Ajax heeft op dit moment in elke linie versterking nodig

Onlangs werd Jan Wouters (30) voor vier wedstrijden geschorst naar aanleiding van een incident dat zich afspeelde tijdens PSV-Ajax op 7 april. De international duwde arbiter Frans Houben , die naar zijn zin te lang had laten doorspelen, van zich af en sloeg hem de bal uit de handen. Het leverde de profvoetballer op dat moment een gele kaart op, maar later oordeelde de tuchtcommissie op advies van de waarnemer dat Wouters rood had verdiend. Het was de derde keer in drie jaar dat Wouters een zware straf kreeg opgelegd. Desondanks wordt de vrije verdediger in het Nederlandse voetbal bestempeld als een karakterspeler die door z'n onverzettelijkheid zeer nuttig kan zijn voor een elftal. Jan Wouters speelde vanaf 1980 bij FC Utrecht tot hij in 1985 door Johan Cruijff naar Ajax werd gehaald. Zijn collega's kozen hem in januari tot voetballer van het jaar.

vraag Hoe heb jij deze nieuwe, zware schorsing verwerkt?

Het is nooit leuk als je zo lang aan de kant moet blijven. Maar om nou te zeggen dat ik er slapeloze nachten van heb gehad, nee dat niet. Wat ik te veel aan agressie heb in het veld, krijg ik er toch niet uit.

Daar ga ik niet gestresst over doen. Zo ben ik, het zij zo. Ik moet me wel zoveel mogelijk proberen te beheersen. Hoewel zo'n ongecontroleerd optreden als tegen Houben zich best nog weleens kan herhalen. De schorsing op zich en de boete doen me niet zoveel. Alleen het feit dat ik niet mag voetballen stoort me. Gezien eerdere delicten had ik trouwens op een zwaardere straf gerekend. Hoewel ik het niet juist vind dat de waarnemer op de tribune uiteindelijk de doorslag heeft gegeven. Ik vond het klasse dat Houben slechts een gele kaart gaf tijdens dat incident. Hij kent mij en heeft gedacht: laat hem maar even uitrazen. Hoe kan de waarnemer op de tribune de situatie in het veld nu aanvoelen? Om van de tuchtcommissie maar te zwijgen. Het is helemaal belachelijk dat Houben door de scheidsrechterscommissie ook werd geschorst.

Vind je niet dat de reputatie van de voetballer Jan Wouters, die toch ook als voorbeeld moet dienen voor de jongeren, zo langzamerhand ernstig is geschaad?

Nee, in het geheel niet. Ik ben op dat moment voor m'n recht opgekomen, want er werd 3.55 minuten te lang doorgespeeld. Daar is toch niets negatiefs aan? Bovendien liever zo dan dat ik m'n schouders ophaal en naar binnenloop. Er gebeurt inderdaad elk jaar wel wat met mij. Maar als je op iemands tenen gaat staan, zoals bij Johan Steur, dan is dat nog geen doodschop. Het is incasseren en uitdelen in het veld. Ik kreeg tegen PSV ook een elle-boogstoot. Dat werd totaal niet bestraft en daar ga ik ook niet moeilijk over doen.

Hoe is er bij Ajax gereageerd op dit incident. Je hebt toch je ploeg benadeeld?

Op dat moment niet, achteraf wel natuurlijk. Beenhakker heeft slechts gezegd dat deze zaken eigenlijk niet mogen gebeuren. Maar hij toonde begrip. Ik had Houben al verschillende malen erop geattendeerd dat het tijd was. Maar hij zei niets en van die grijns word je gek. Bij het incident vond ik het een gemis dat we niet als team opereerden. Alleen Danny Blind schoot me te hulp. Als je met een man of zes, zeven gaat protesteren had dat een rustgevende werking op mij gehad. Dan was ik nu niet geschorst, dat weet ik zeker. Ja, inderdaad onze aanvoerder Johnny van 't Schip stond ook al in de kleedkamer toen het gebeurde.

Dat heeft hij zichzelf erg kwalijk genomen, vertelde hij me later. Zo'n nonchalante houding valt er wel vaker te bespeuren bij veel Ajacieden.

Ja, de agressie, die er bij mij te veel is, ontbreekt bij een groot aantal andere spelers in het elftal. Dat zie je ook terug in ons spel.

Soms lukt het niet met mooi voetbal. Dan moet je andere normen gaan hanteren. Op de trainingen hamert Beenhakker daar heel vaak op.

Iedereen begrijpt het, maar het is de aard van het beestje. En dat verander je niet zomaar. Als het goed gaat denk ik: er zit verbetering in, maar in moeilijke wedstrijden vervallen we toch weer in de oude fout. Dan win je een wedstrijd als tegen RKC (0-0, red.) niet omdat je voorin geen vuist kunt maken. Ik wil niet zeggen dat wij alleen maar vechtvoetbal moeten spelen. Als het mooi kan, mag het mooi. Je moet streven naar de ideale mix. De teams van PSV en FC Groningen zijn wat dat betreft evenwichtiger samengesteld.

Danny Blind en jij vechten bij Ajax al een paar jaar een generatieconflict uit. Je ziet jullie tijdens de wedstrijd voortdurend andere spelers corrigeren. Het lijkt parels voor de zwijnen gooien.

Toch blijf ik ermee doorgaan, al is het maar om mezelf scherp te houden. Overigens beschouw ik het niet zozeer als een generatieconflict. Wat wij willen overbrengen op de jongeren is dit: spelers als Roy en Witschge kunnen beter voetballen dan wij. Maar in dit spel komen meer dingen kijken. Zoals het kiezen van de juiste opstelling en het kunnen opbrengen om vier of vijf keer achter je directe tegenstander aan te rennen. Zelfs een vedette als Platini zag je vroeger voortdurend een man achtervolgen en voelde zich daar niet te goed voor.

Zou Wim Kieft, die door Beenhakker is benaderd, het evenwicht tussen karakterspelers en technische voetballers enigszins kunnen herstellen?

Dat zeker. Ajax kampt nu met hetzelfde probleem als in 1986. Toen haalde Cruijff mij en Blind om stabiliteit in het elftal te krijgen.

We hebben op dit moment in elke linie versterking nodig. Kieft heeft eigenlijk niet de eerste prioriteit omdat we in Pettersson ook een goede spits bezitten. Alhoewel Stefan ook achter de spitsen kan spelen of zelfs als rechtshalf. Ik vind dat er zeker aan de linkerkant iemand bij moet komen. Bijvoorbeeld Alfons Groenendijk van Roda JC. Hij kan heel goed linksback spelen. Tja, en het zou ook niet slecht zijn als Van 't Schip op de rechtervleugel wat meer concurrentie krijgt. Je kunt ook Bergkamp op die positie neerzetten, maar hij heeft toch meer waarde voor de ploeg achter de spitsen. Versterking is nodig voor het evenwicht in het elftal, maar tevens om wat gevarieerder te spelen. Je zou bijvoorbeeld met Kieft erbij met twee spitsen kunnen opereren.

Hoe staat Ajax er internationaal gezien voor met de huidige selectie? Daar heb ik geen hoge verwachtingen van. Als je nu tegen Italiaanse of Joegoslavische ploegen moet spelen delf je het onderspit. Zelfs tegen een Spaanse ploeg als Valencia krijgen we het moeilijk. De bezetting van de bank is ook te mager. Zeker als je volgend seizoen drie keer in de week moet spelen. En het evenwicht, waar we het over hadden, wordt nog negatiever beinvloed door de invallers. Stel je bijvoorbeeld Jonk in plaats van mij op, dan krijg je weer een voetballer erbij die het zo mooi wil doen.

Het ziet er niet naar uit dat Ajax wil en kan investeren. Is het voor jou dan nog wel zo aantrekkelijk om je contract tot 1994 uit te dienen?

Wil Ajax werkelijk naar de Europese top dan hoef ik echt niet weg. Het wordt anders als het bestuur genoegen neemt met een landstitel en een kort optreden in de Europa Cup. De weg terug is nog lang genoeg. Dat Beenhakker en Ajax binnen twee jaar aan de internationale top hopen te staan, neem ik met een korreltje zout. Dat moet je wel reeel blijven bekijken. Olympique Marseille heeft er bijvoorbeeld zes jaar over gedaan om zover te komen. Tja, met Cruijff ging het snel. Maar kijk eens wat een as we toen hadden: Spelbos-Rijkaard-Bosman-Van Basten. Ik heb weinig contact meer met Cruijff. Maar ik hoef Barcelona maar drie kwartier te zien spelen om zijn hand te herkennen. De bal meteen door het midden spelen, in plaats van breed leggen zoals nu bij ons te vaak gebeurt.

Vind jij het niveau van het Nederlands voetbal niet afgezakt? In die zin dat het bij ons aan strijd ontbreekt. Tijdens het trainingskamp in Spanje hebben we met het elftal Valencia-Sevilla bekeken. Je zag geen behoorlijke combinatie, maar de spelers zaten in die wedstrijd elkaar overal achterna. Ik heb me dan ook geen moment verveeld. Types als Van Hanegem, Neeskens, Boskamp en Nico Jansen, die je vroeger had op de Nederlandse velden, sterven langzaam uit. Zo'n elftal als FC Amsterdam, dat was niet mooi maar wel met z'n allen voor elkaar opkomen. Spelers van deze generatie stappen makkelijker over de teleurstelling van een nederlaag heen. Te veel verwend? Kan zijn, maar bij mij gaat dat in elk geval niet op. Ik kom uit een gezin van negen.

Ik was de jongste en werd verwend tot en met. Vroeger was er wel meer concurrentie binnen de selectie. Tegenwoordig stromen de junioren direct door naar het eerste elftal. Ook natuurlijk als gevolg van het feit dat veel spelers naar het buitenland vertrekken.

Wie er ook kampioen wordt, het wordt de kampioen van de armoede. Het is typisch Nederlands om zoiets te zeggen. Jarenlang hebben we zitten klagen dat er geen spanning was. Nu is er een club bijgekomen aan de top (FC Groningen, red.), laten Ajax en PSV op onverwachte momenten punten liggen, gaan we daar weer over zeuren. Bovenin blijft het spannend, onderin een rekensom. Leuker kan het toch niet?